Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



BLACKWELL , HENRY ( 1851 - 1928 ), llyfr-rwymwr, llyfr-werthwr, llyfryddwr, a bywgraffyddwr .

Ganwyd 2 Awst 1851 , mab Richard Blackwell , Northop , ac Arabella ( Jones ) , Rhosesmor , sir Fflint . Ceir enw Richard Blackwell yn rhwymo llyfrau yn 10 Chester Street , Lerpwl , a bernir mai yr un ydoedd a thad Henry Blackwell , a oedd yntau, yn 1873 , yn dilyn yr unrhyw grefft yn 8 Haliburton Street , Toxteth Park , Lerpwl , a chanddo fusnes hefyd yn 25 South John Street . Bu Henry yn ysgol S. Paul , Lerpwl , am gyfnod.

Symudodd Henry Blackwell i Efrog Newydd ym mis Medi 1877 ; dywedir yn Y Wasg ( Pittsburg ), 21 Mai 1886 , ei fod yn arolygu busnes rhwymo llyfrau yr adeg honno. Parhaodd i rwymo llyfrau a datblygu hefyd yn llyfrwerthwr ar raddfa eang, gan werthu llawer o lyfrau yn America ac ym Mhrydain . Casglai bob math o lyfrau , etc., ynglyn a Chymru ac â'r Cymry ; yn ôl Y Drych , 22 Hydref 1891 , yr oedd ganddo yr adeg honno dros ddwy fil o gyfrolau yn yr iaith Saesneg yn ymwneud a Chymru . (Y mae amryw o'r rhain bellach yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru .) Cyhoeddodd gatalogau o lyfrau a oedd ganddo ar werth amryw weithiau rhwng 1886 a 1908 .

Ysgrifennodd lawer i newyddiaduron a chyfnodolion : i'r Oswestry Advertizer (‘ Catalogues of Welsh MSS. ’, Ionawr 1890 ; ‘ A collection of Welsh Travels ,’ Awst 1891 ); i'r Old Welsh Chips , 1888 (‘ Bibliography of local and county histories relating to Wales and Monmouth ’ a ‘ List of Bibles and Testaments in the Welsh Language published in the United States ’); i Bye-Gones , Red Dragon , Y Drych , The Druid , The Cambrian (sef hwnnw a gyhoeddid yn Cincinnati , Ohio ), ac i'r Old Brecknock Chips , 1886 (‘ Brecknockshire authors and books printed in Brecknockshire ’). Arfaethai yn 1886 a thrachefn yn 1889 ailgyhoeddi A History of Wales ( London , 1869 ) gan Jane Williams . Yn Ionawr 1914 dechreuodd gyhoeddi Cambrian Gleanings: a monthly Magazine on Welsh Matters for the Welsh People the World over, edited and published by Henry Blackwell, University Place, and Tenth Street , gan gyhoeddi yn rhifyn Mai ‘ Printers of books in Welsh in the United States .’

Eithr erys y rhan fwyaf o'i waith bywgraffyddol heb ei gyhoeddi. Y mae y llawysgrifau hyn yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru : (a) ‘ A Dictionary of Welsh Biography ’ ( N.L.W. MSS. 9251-77 ); (b) ‘ Cambrian National Bibliography ’ ( N.L.W. MSS. 4565-70 ); (c) ‘ A Bibliography of Welsh Bibliography ’ ( N.L.W. MS. 6362 ); (ch) ‘ Rhestr o Ffugenwau Cymry ’ ( N.L.W. MS. 6361 ) — hwn yn cynnwys ffugenwau dros bedair mil o feirdd ac awduron eraill.

Gweithiodd yn ddygn gydag eisteddfodau a chymdeithasau Cymreig yn yr Unol Daleithiau ac ym Mhrydain . Enillodd y wobr yn eisteddfod Efrog Newydd , 1886 , am ei lyfryddiaeth, sef N.L.W. MS. 9278 yn awr, gwaith yr ychwanegodd ato o bryd i bryd ac a gyhoeddwyd gan Lyfrgell Genedlaethol Cymru yn 1942 o dan y teitl A Bibliography of Welsh Americana .

Enw ei wraig oedd Jennie H. Davies . Cyhoeddwyd llun ohono yn Troy Daily Times , 21 Mawrth 1891 . Bu f. 28 Ionawr 1928 .

Ffynonellau:

  • Who's who in Wales , 1921 ,
  • Cambrian Gleanings , 1914 ;
  • Gore's directory for Liverpool and its environs , 1851 , 1873 , 1878 ;
  • NLW MSS 4565-70, 4861, 4925-31, 5595, 5932, 5940, 6361-2, 9251-78;
  • A Bibliography of Welsh Americana (NLW MS 9278), cyhoeddwyd yng Nghylchgrawn LlGC, Cyfres III, 1942 ;
  • portread yn y Troy Daily Times , 21 Mawrth 1891 .

Awdur:

Syr William Llewelyn Davies, M.A., LL.D., F.S.A. (1887-1952), Aberystwyth

Blwyddyn Cyhoeddi: 1953-54