Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



FISHER , JOHN ( 1862 - 1930 ), ysgolhaig Cymraeg ;

g. 5 Ionawr 1862 , mab hynaf Edward a Mary Fisher , Cilcoll , Llandebie . Addysgwyd ef yn Ysgol Genedlaethol Llandebie , Talybont ( Pontardulais ), ysgol Llanymddyfri , ac yng Ngholeg Dewi Sant , Llanbedr , lle y graddiodd yn B.A. yn 1884 a B.D. yn 1891 , a lle y derbyniasai ysgoloriaeth a gwobrau. Ordeiniwyd ef yn ddiacon yn 1885 , ac yn offeiriad yn 1886 , a bu'n gurad ym Mhontbleiddyn , Llanllwchaearn , a Rhuthyn , yn esgobaeth Llanelwy . Ei unig fywoliaeth oedd rheithoraeth Cefn Meiriadog a dderbyniodd yn 1901 . Yr un flwyddyn daeth yn llyfrgellydd llyfrgell eglwys gadeiriol Llanelwy ; gwnaeth gatalog (mewn llawysgrif) o lyfrau'r llyfrgell honno. Penodwyd ef yn ganon yn 1916 , ac yn ganghellor yr eglwys gadeiriol yn 1927 . Gwnaed ef yn gaplan arholi yn Gymraeg i'r archesgob Edwards yn 1921 . Daliasai y swydd o arholwr mewn Cymraeg yng Ngholeg Llanbedr o 1905 hyd 1909 . Yn 1917 etholwyd ef yn aelod o Gorff Llywodraethol yr Eglwys yng Nghymru . Ymunodd â'r ‘ Cambrian Archaeological Association ’ yn 1899 , ac yn 1914 dilynodd y canon R. Trevor Owen yn ysgrifennydd cyffredinol . Am ysbaid yn ystod y rhyfel mawr cyntaf gweithredodd fel golygydd yn ogystal. Yn 1917 rhoes y swydd flaenaf heibio, ond parhaodd yn olygydd Archaeologia Cambrensis hyd 1925 , pryd y daeth yn un o'r is-lywyddion . Ei brif waith llenyddol, y llafuriodd arno gyda S. Baring Gould , oedd The Lives of British Saints (pedair cyfrol), a gyhoeddwyd gan Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion , 1907-13 . Golygasai yn flaenorol lawysgrifau Cefn Coch , 1899 . Yn ddiweddarach golygodd Tours in Wales ( R. Fenton ) dros y ‘ Cambrian Archaeological Association ,’ 1917 , Allwydd Paradwys , 1930 , a Kynniver Llith a Ban , 1931 . Rhai o'i gyfraniadau i Arch. Camb. oedd ‘ The Religious and Social Life of former days in the Vale of Clwyd ,’ 1906 , ‘ Some Place-names in the locality of St. Asaph ,’ 1914 , ‘ Wales in the time of Queen Elizabeth ,’ ‘ The Wonders of Wales ,’ 1915 , ‘ Two Welsh Wills ,’ 1919 , ‘ The Welsh Celtic Bells ,’ ‘ Bardsey Island and its Saints ,’ 1926 . Etholwyd ef yn F.S.A. yn 1918 , a chyflwynwyd iddo y radd o D.Litt. gan Brifysgol Cymru yn 1920 . Penodwyd ef hefyd yn aelod o'r ‘ Royal Commission on Ancient Monuments (Wales) .’ Gwasanaethodd fel cynrychiolydd y ‘ Cambrian Archaeological Association ’ ar lys llywodraethwyr Prifysgol Cymru ac ar Fwrdd y Gwybodau Celtaidd ; yr oedd hefyd yn aelod o lys llywodraethwyr a chyngor Llyfrgell Genedlaethol Cymru . Bu f. 9 Mai 1930 , a chladdwyd ef ym mynwent eglwys gadeiriol Llanelwy .

Ffynonellau:

  • Archaeologia Cambrensis , 1930 , 225-6;
  • Yr Haul , 1930 , 172-4.

Awdur:

Y Canon Ellis Davies, M.A., F.S.A., (1872-1962), Caerwys

Blwyddyn Cyhoeddi: 1953-54