Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



FRANCIS , JOHN ( 1789 - 1843 ), melinydd a cherddor ;

g. 20 Mawrth 1789 , mab William a Margaret Francis , Melin Rhyd-hir , Pwllheli , sir Gaernarfon . Hoffai gerddoriaeth yn fachgen, dysgodd elfennau cerddoriaeth a chynghanedd, a daeth i allu cyfansoddi yn lled ieuanc. Nid oes ond tair tôn ar gael o'i waith. Yn Seren Gomer , Tachwedd 1821 , ceir tôn o'r enw ‘ Mwyneidddra ,’ ac un arall dan yr enw ‘ Gomer ,’ ac, ym Mawrth 1823 , y dôn ‘ Pwllheli ’ — ei henw cyntaf oedd ‘ Morwydden .’ Cyfansoddodd anthem ar Salm xxxix a fu'n boblogaidd yn Llŷn ac Eifionydd . Arferai gadw ei lyfrau canu mewn cist fechan yn y felin, ond torrodd lleidr i mewn un noswaith, gan ddwyn ei holl gyfansoddiadau. Bu'n arweinydd y canu yng nghapel Penlan (Annibynnol) , Pwllheli , am lawer o flynyddoedd. Bu f. 19 Awst 1843 , a chladdwyd ef ym mynwent Penlan , Pwllheli .

Ffynonellau:

  • Y Cerddor Cymreig (1861-1873) , Hydref 1871 , Mai 1872 ;
  • M. O. Jones , Bywgraffiaeth Cerddorion Cymreig (1890) ;
  • Rhestr gyda nodiadau byrion, o Enwogion Cymreig o 1700 i 1900 (1908) ;
  • Y Cerddor , Mai 1893 ;
  • 'Dictionary of Welsh Biography.' 27 cyf., N.L.W. MSS. 9251–77 .

Awdur:

Robert David Griffith, M.A., (1877-1958), Hen Golwyn

Blwyddyn Cyhoeddi: 1953-54