Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



FRANCIS , JONATHAN ( 1722/3 - 1801 ), gweinidog y Bedyddwyr ,

Penyfai , Morgannwg ; ail fab Enoch Francis , Castellnewydd Emlyn [q.v.] . Yn fuan wedi claddu ei dad ( Chwefror 1740 ) aeth i Bontypŵl . Wedi iddo ddechrau pregethu anogwyd ef i fyned i goleg Trosnant . Daeth tua 1743 i gymdogaeth Penyfai a bwriadodd fyned i athrofa Bryste , ond nid aeth. Priododd yn 1744 â merch y Fagwyr , plwyf Llangyfelach , a myned yno i fyw. Er bod Penyfai a'r Fagwyr am ei urddo'n fugail, dewisodd ei urddo ym Mhontypŵl lle'r oedd yn aelod. Bodlonodd gymryd Penyfai a'r Fagwyr yn 1747 , a symud o'r Fagwyr ymhen amser i ardal Penyfai . Tua 1788 , ymneilltuodd 15 oblegid Arminiaeth ac ymsefydlu yn y Notais , ac ymhen amser aethant yn Undodwyr . Ordeiniwyd ei fab Enoch yn Exeter , a gwnaed dau fab arall, Jonathan a Daniel , yn gynorthwywyr i'w tad. Bu'r tad f. 13 Medi 1801 .

Ffynonellau:

  • Hanes y Bedyddwyr yn Neheubarth Cymru (1839) , 548-57;
  • J. T. Griffith , Hanes Eglwys Fedyddiedig Penyfai (1650-1889) (1916) ;
  • J. Rufus Williams , Hanes Athrofeydd y Bedyddwyr yn Sir Fynwy yn nghyd â byr grybwylliad am athrofeydd Hwlffordd a Llangollen (Aberdâr, 1863) , 12.

Awdur:

Y Parchedig William Joseph Rhys, (1880-1967), Gelli, Rhondda / Treherbert

Blwyddyn Cyhoeddi: 1953-54