Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



GLYN , WILLIAM ( 1504 - 1558 ), esgob Bangor;

g. 1504 , mab John Glyn , Heneglwys , sir Fôn . Cafodd ei addysg yng Ngholeg Queens' , Caergrawnt ( B.A. 1527 , M.A. 1530 , B.D. 1538 , D.D. 1554 ), daeth yn gymrawd ei goleg yn 1530 , yn un o gymrodyr gwreiddiol Coleg y Drindod , ac yn is-feistr y coleg hwnnw, 1546-51 . Fel ei gyfaill a'i gyfoed Thomas Thirlby (gw D.N.B. ), ymddengys iddo dderbyn cyfnewidiadau crefyddol teyrnasiad Harri VIII , serch iddo, yn ei galon, barhau yn Babydd , a dewiswyd ef i gadair ddiwinyddiaeth Lady Margaret yn 1544 . Nid oedd yn hoffi o gwbl Brotestaniaeth eithafol teyrnasiad Edward VI ac yr oedd yn un o'r dadleuwyr a oedd yn amddiffyn traws-sylweddiad gerbron Comisiwn Brenhinol Mehefin 1549 ; ymddiswyddodd o'i gadair athro yr un mis. Cydymffurfiodd yn ddiweddarach, a sefydlwyd ef yn rheithor S. Martin's , Ludgate , 1550 , a Heneglwys , sir Fôn , 1552 . Pan esgynnodd Mari i'r orsedd ( 1553 ) sefydlwyd ef ym mywiolaethau Cilrhedyn a Llanbedr Efelffre yn esgobaeth Tyddewi . Etholwyd ef yn llywydd Coleg Queens' , Rhagfyr 1553 , ac yr oedd yn un o'r cynrychiolwyr a ddanfonwyd i Rydychen i ddadlau â Latimer a Ridley yn Ebrill 1554 . Etholwyd ef yn is-ganghellor yn 1554 . Yn 1555 aeth i Rufain gyda Thirlby ac eraill ar neges ddiplomatig. Cafodd ei ddewis yn esgob Bangor yn 1555 , a bu'n ddiwyd yn cynnull ei glerigwyr i synodau rheolaidd a gofalu bod athrawiaethau Pabyddol yn cael eu derbyn ynddynt. Nid oes tystiolaeth bod erledigaeth yn ei esgobaeth, ac y mae'n bosibl ei fod yn goddef clerigwyr priod am fod ei dad a'i daid ef ei hun yn offeiriaid . Yr oedd ganddo ef ei hun fab — sef Gruffydd Glyn , Pwllheli , siryf sir Gaernarfon , 1563-4 . Bu'r esgob f. ar 21 Mai 1558 . Yr oedd ei hanner-brawd JOHN GLYN (a oedd yn hŷn nag ef) yn ddeon Bangor , 1505?-34 ; ei frawd GEOFFREY GLYN (bu f. 1557 ) a sefydlodd Ysgol Friars , Bangor .

Ffynonellau:

  • Oxford Dictionary of National Biography ;
  • Venn , Alumni Cantabrigienses ;
  • A. Ivor Pryce , The Diocese of Bangor in the sixteenth century being a digest of the registers of the bishops, A.D. 1512-1646 (1923) ;
  • Barber a Lewis , The history of Friars School, Bangor (1901) ;
  • J. E. Griffith , Pedigrees of Anglesey and Carnarvonshire Families (1914) , 239;
  • Archaeologia Cambrensis , 1883 , 151;
  • Trafodion Cymdeithas Hynafiaethwyr a Naturiaethwyr Môn , 1930 , 109; 1931 , 115.

Awdur:

Yr Athro Glyn Roberts, M.A., (1904-1962), Bangor

Blwyddyn Cyhoeddi: 1953-54