Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



HARRIS , THOMAS ( 1705 - 1782 ),

ail fab Howel a Susannah Harris , Trefeca ; bedyddiwyd yn Nhalgarth 6 Ionawr 1705 . Aeth i Bath yn 1728 , ac yn 1729 i Lundain , ar y cychwyn yn deiliwr gyda'i ewythr Solomon Powell ac wedyn ar ei gyfrifoldeb ef ei hunan.

Bu gryn 40 mlynedd yn Llundain ; ar waethaf anffodion ar y dechrau, gwnaeth arian dirfawr gan werthu dillad i'r fyddin . Yn 1768 yr oedd yn siryf Brycheiniog , a phrynodd stadau Trefeca a Thregunter ; adnewyddodd blasty Tregunter yn 1770 . Afreolaidd fu ei fuchedd yn Llundain , roedd yn briod, ond ni wyddys pwy oedd ei wraig, na pha bryd y bu hi f., ac yr oedd ganddo o leiaf dri phlentyn. O'r rhain, ymunodd merch, Elizabeth Robinson , â phobl Trefeca pan oedd hi'n byw yn Nhregunter , ac y mae mab, Thomas Robinson , dyn meddw a thaeogaidd, yn hysbys fel priod yr actores enwog Mary Darby (‘ Perdita ’ — y mae ysgrif arni yn y D.N.B. ); yn nhy Trefeca y ganed eu merch, a fedyddiwyd yn Nhalgarth 25 Hydref 1774 . Rhydd Mrs. Robinson (‘ Perdita ’) inni ddisgrifiad didderbyn-wyneb o deithi ei thad-yng-nghyfraith yn ei hunangofiant Memoirs of the late Mrs. Robinson written by herself (1803). Ni wnaeth ef fawr ddim drosti, gan adael ei eiddo i'w nith, merch ei frawd Joseph .

Bu Thomas Harris f. 23 Medi 1782 . Y mae llythyrau a basiodd rhyngddo a'i frawd Howel yng nghasgliad Trefeca yn Ll.G.C.

Ffynonellau:

  • M. H. Jones , The Trevecka Letters, or the unpublished MSS. correspondence of Howell Harris and his contemporaries (1932) , 48-51, hefyd yn Cylchgrawn Cymdeithas Hanes y Methodistiaid Calfinaidd , 81-5, a'r cyfeiriadau pellach yno;
  • R. T. Jenkins , Yng nghysgod Trefeca: Ysgrifau ar hanes crefydd a chymdeithas yng Nghymru yn y ddeunawfed ganrif (Caernarfon, 1968).

Awdur:

Yr Athro Emeritus Robert Thomas Jenkins, C.B.E., D.Litt., Ll.D., F.S.A., (1881-1969), Bangor

Blwyddyn Cyhoeddi: 1953-54