Llyfrgell Genedlaethol Cymru :: Y Bywgraffiadur Cymreig

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

JAMES, JOHN (1777-1848), gweinidog y Bedyddwyr, emynydd, rhwymwr llyfrau, ac argraffydd; g. yn Aberystwyth 29 Awst 1777, yn blentyn hynaf o wyth i James David John ac Elizabeth Jones. Bedyddiwyd ef yno 27 Mawrth 1796, ac ymaelododd yn eglwys Bethel. Prentisiwyd ef, fel ei dad, yn grydd, ond ym Medi 1799, dechreuodd bregethu, ac wedi cwrs o addysg yn Aberteifi ac Aberystwyth fe'i hordeiniwyd yn gyd-weinidog â Samuel Breeze [q.v.] ar Bethel a'i changhennau. Wedi cyfnod o weithgarwch anghyffredin yn y dref a'r ardaloedd o gwmpas, symudodd, ym Mawrth 1817, i Bont-rhyd-yr-ynn, sir Fynwy, ac oddi yno, ym Mai 1827, i Benybont, Morgannwg, lle y bu f. 30 Ionawr 1848. Ar 30 Medi 1804 priododd Catherine Davies, un o'r aelodau ym Methel, a ganed iddynt dri o blant.

Dysgodd hefyd y grefft o rwymo llyfrau, ac ym Mai 1808, wedi cwrs o bedwar mis yng Nghaerfyrddin, agorodd siop lyfrau. Ym Mai 1809, sefydlodd wasg argraffu yn ei dŷ yn Heol y Bont, Aberystwyth — y wasg gyntaf yn y dre, ond ni wyddai ddim am argraffu, a chafodd gymaint o golled nes gorfod iddo, ym Medi 1812, werthu ei ran o'r fusnes i'w bartner. Menter bennaf y wasg oedd cyhoeddi yn 1811 Pigion o Hymnau o'i waith ef ei hun.

Cyhoeddodd hefyd Etholedigaeth wedi ei Hystyried mewn Pregeth (Caerfyrddin, 1808), aHanes Cymdeithas Llundain er Taeniad Cristianogrwydd y’mhlith yr Iuddewon (Aberystwyth, 1811). Cadwyd pregethau, llyfr cofnodion, a phethau eraill o'i eiddo yn N.L.W. MS. 692.

Llyfryddiaeth:

John Evans (Pontfaen), Cofiant John James, 1849;
Spinther, iii. 391, 399;
Ifano Jones, Hist. of Printing and Printers in Wales, 202-4.

Awdur:

Benjamin George Owens, M.A., Aberystwyth