Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



JOAN (bu f. 1237 ), tywysoges ;

merch ordderch y brenin John o fam anhysbys. Dyweddïwyd hi â Llywelyn I yn 1204 a phriodwyd hwynt yn 1205 . Yr oedd ei gwasanaeth fel cennad a chyfryngwr rhwng ei gŵr a'r Goron yn y cyfnod 1211-32 yn bwysig. Ar waethaf y gyfathrach anghyfreithlon drychinebus a fu rhyngddi â William de Breos [q.v.] — a barodd iddi gael ei charcharu am gyfnod byr — ymddengys fod hoffter Llywelyn ohoni yn wirioneddol. Pan fu hi f., yn y llys yn Aber ar 2 Chwefror 1237 , dygwyd ei chorff dros afon Menai a'i gladdu mewn claddfa newydd yn ymyl maenor Llanfaes lle y sefydlodd Llywelyn gwfaint i'r Francisiaid er cof amdani. Hyhi oedd mam David II [q.v.] .

Ffynonellau:

  • A History of Wales: from the Earliest Times to the Edwardian Conquest ;
  • Oxford Dictionary of National Biography

Awdur:

Yr Athro Thomas Jones Pierce, M.A., F.S.A., (1905-1964), Aberystwyth

Blwyddyn Cyhoeddi: 1953-54