Y Bywgraffiadur Cymreig



A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



JONES , Syr DAVID BRYNMOR ( 1852 - 1921 ), mab hynaf Thomas Jones ( 1819 - 1882 ) [q.v.] ; g. yn Llundain . Aeth i ysgol University College , Llundain , ac wedyn i'r coleg hwnnw. Galwyd ef i'r Bar yn 1876 , o'r Middle Temple (bu wedyn yn ‘ Bencher ’ yno yn 1899 ac yn ‘ Reader ’ yn 1911 ). Dadleuodd am amryw flynyddoedd yng nghylchdaith Deheudir Cymru , ond blinodd ar hynny, ac yn 1885 penodwyd ef yn farnwr mewn llys sirol yn Lloegr . Ymddiswyddodd yn 1892 ; aeth yn Q.C. , ac ymdaflodd i fywyd cyhoeddus. Etholwyd ef yn aelod seneddol dros Stroud yn 1892 , ond yn 1895 ymgeisiodd yn rhanbarth Abertawe , a daliodd ei sedd yno hyd 1914 , pan benodwyd ef yn ‘ Master in Lunacy .’ Bu'n ‘ RecorderMerthyr Tydfil ( 1910 ) a Chaerdydd ( 1914 ); urddwyd ef yn farchog yn 1906 , a chodwyd ef i'r Cyngor Cyfrin yn 1912 . Er nad oedd yn Gymreigiwr hollol rydd, ymddiddorai'n fawr ym mywyd Cymru ac yn ei hanes — yn bennaf, wrth gwrs, yn ei hanes cyfreithiol . Bu ganddo ran yng ngwneuthuriad siarter Prifysgol Cymru ; yr oedd yn aelod pwysig iawn o'r comisiwn ar y tir yng Nghymru ( 1893 ), a rhoddwyd ef hefyd ar y comisiwn ( 1907 ) ar yr Eglwys yng Nghymru . Fe'i cofir yn bennaf fel un o ddau awdur ( John Rhys oedd y llall) y llyfr defnyddiol The Welsh People , 1900 , a seiliwyd ar y wybodaeth a ddeilliodd i'r awduron o'u gwaith ar y comisiwn tir. Ond cyhoeddwyd amryw bapurau eraill ganddo, megis ‘ Early Social Life in Wales ’ ( Trans. Cymm. , 1898-9 ), ‘ The Brehon Laws and their relation to the Ancient Welsh Institutes ’ (ibid., 1904-5 ), a ‘ Foreign Elements in Welsh Mediaeval Law ’ (ibid., 1916-7 ). Cafodd radd LL.D. er anrhydedd gan Brifysgol Cymru yn 1919 . Bu f. 6 Awst 1921 yn Ilfracombe .

Llyfryddiaeth:

  • E. Vincent Evans yn Trafodion Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion , 1920-1 .

Awdur:

Yr Athro Emeritus Robert Thomas Jenkins, C.B.E., D.Litt., Ll.D., F.S.A., (1881-1969), Bangor