Y Bywgraffiadur Cymreig



A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



JONES , HUW ( 1700? - 1782 ), o Langwm , bardd a chyhoeddwr, ac un o brif faledwyr y 18fed g. Gweithiodd drwy ei oes fel gwas ar amryw ffermydd . Cyfansoddodd dros 100 o gerddi. Cyhoeddwyd hwy ynghyd â cherdd neu ddwy o waith beirdd eraill ei gyfnod mewn 79 o bamffledi, y rhan fwyaf ohonynt yn 8 tudalen, ac fel rheol yn dwyn y teitl ‘ Dwy o Gerddi Newyddion ’ neu ‘ Tair o Gerddi Newyddion .’ Nid oes dyddiad i 19 ohonynt. Am y lleill, perthyn y cynharaf ohonynt i'r flwyddyn 1727 a'r ddiweddaraf i'r flwyddyn 1813 . Argraffwyd hwy yng ngwasgau Cymreig Amwythig , Bala , Bodedern , Caer , Caerfyrddin , Trefriw , Wrecsam , a chan wasgau anadnabyddus. Cyhoeddwyd o leiaf bedwar o'r pamffledi hyn wedi ei farw; [ni wyddys ddydd ei farw, ond y mae tystiolaeth mai 1782 oedd y flwyddyn].

Ymdrin llawer o'r cerddi â thestunau crefyddol megis edifeirwch, angau, a thragwyddoldeb. Canodd gerddi beiblaidd ar ‘ Anedigaeth Crist a'i Wrthiau ,’ ‘ Cofia gadw yn sanctaidd y Dydd Sabbath ,’ ‘ Ymddiddan rhwng Abab a Jezebel ,’ a ‘ Dameg y gwr a syrthiodd ymysg lladron .’ Yn ei gerddi moesol goganai yn erbyn cybydd-dod, meddwdod, ariangarwch, cenfigen, a thorri'r Saboth. Brithir ei weithiau â cherddi serch, cerddi yn ymdrin â helyntion ei oes megis ‘ Cwynfan Teyrnas Loegr ar Drigolion America ,’ marwnadau, a cherddi yn erbyn tlodi a gorthrwm. Cyfansoddodd hefyd nifer o anterliwtiau megis ‘ Histori'r Geiniogwerth Synnwyr ,’ ‘ Capten Factor ,’ ac ‘ Ymddiddan rhwng Protestant a Neillduwr .’

Yn 1759 golygodd Dewisol Ganiadau yr oes hon , yn cynnwys gwaith William Wynn ( Llangynhafal ) , Goronwy Owen , Ieuan Brydydd Hir ,’ ac eraill, a gwaith amryw o feirdd nas cyhoeddwyd o'r blaen, eiddo Huw Jones yn eu plith; cafwyd pum argraffiad rhwng 1759 a 1827 . Yn 1763 ymddangosodd gwaith arall dan olygiaeth Huw Jones , Diddanwch Teuluaidd ; yn hwn ceir cerddi beirdd Môn Goronwy Owen , Lewis Morris , Hugh Hughes , ac eraill. Argraffwyd ef yn Llundain , cafwyd ail argraffiad yn 1817 ( Caernarfon ), a 3ydd yn 1879 ( Lerpwl ).

Cyflawnodd Huw Jones waith mawr fel gwerthwr a golygydd llyfrau . Cerddai farchnadoedd a ffeiriau'r wlad yn gwerthu baledi a chwarae rhan mewn anterliwtiau . Nid oes fawr ddim teilyngdod barddonol yng ngherddi Huw Jones . Serch hynny, bu ei lafur llenyddol yn gymorth nid bychan i ennyn a chadw diddordeb gwerin gwlad yn y Gymraeg .

Llyfryddiaeth:

  • Eminent Welshmen , 1908 ;
  • C. Ashton , Hanes Llenyddiaeth Gymreig, 1651–1850 . [1893?] , 230-47, 399;
  • J. H. Davies , A Bibliography of Welsh Ballads printed in the 18th century , 1908-11 18 cent., passim;
  • Eminent Welshmen , 1908 , 256;
  • Geirlyfr Bywgraffiadol o Enwogion Cymru , 1870 , 594;
  • Jones , Beirdd Uwchaled , Lerpwl, 1930 , 36;
  • Notable Welshmen (1700–1900) , 1908. Trefnwyd yn ôl trefn amser; ond y mae mynegai ar ei ddiwedd , 81;
  • T. Parry , Hanes Llenyddiaeth Gymraeg , 1944 , 205, 207, 209;
  • W. Rowlands , Llyfryddiaeth y CymryCambrian Bibliography (‘’) (gol. ): (), 1869 , 449-50;
  • Y Traethodydd , 1886 , 1887 , 1888 ;
  • Owen Williams , Awduron Sir Ddinbych a'u gweithiauWilliams, Owen: . Llyfryddiaeth Sir Ddinbych, rhan 3, 1937 , 75-82;
  • [ Y Genedl , 22 Mehefin 1931 ].

Awdur:

Y Parch. Ernest Edward Wynne, ( -1981), Adwy'r Clawdd / Coedpoeth, Wrecsam.