Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



LEWES , WILLIAM ( 1652 - 1722 ), tirfeddiannwr a hynafiaethydd ,

Llwynderw , sir Gaerfyrddin ; g. 1652 , mab y Parch. John Lewes , Llysnewydd . Priododd (1), Cecil Lloyd o Fairdre , sir Aberteifi , a (2), Eleanor Pryce o Rhydybenne . Yr oedd yn achydd digymar, a chasglodd lawysgrifau o Henllys , Penybenglog , Fairdre , a Rhydygors . Ysgrifennodd dros 25 o lyfrau achau wedi eu sylfaenu yn bennaf ar waith David Edwardes . Cynorthwyodd Edward Lhuyd , John Davies ( Rhiwlas ) , Browne Willis , Theophilus Evans , a Hugh Thomas . Medrai ysgrifennu yn rhwydd mewn Lladin , Saesneg , a Chymraeg . Copïwyd y ‘ Golden Grove Book ’ o'i lawysgrifau. Bu f. yn ddiblant fis Rhagfyr 1722 . Priododd ei weddw William Lewis (bu f. 1757 ) o Lanlas , sir Aberteifi , ac y mae hyn wedi peri llawer o ddryswch yn hanes y ddau ŵr.

Ffynonellau:

  • Trafodion Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion , 1949 ;
  • Browne Willis , A survey of the cathedral church of St. David's, and the edifices belonging to it, as they stood in the year 1715 (1717) ;
  • D. E. Jones ; Hanes Plwyfi Llangeler a Phenboyr traethawd buddugol yn Eisteddfod Drefach-a-Felindre, Awst 18, 1897, gyda chwanegiadau (Llandysul, 1899) ;
  • Theophilus Evans , Drych y Prif Oesoedd (Bangor, 1740, 1927) ;
  • Burke's Landed Gentry , 1937 ;
  • MSS. yn B.M. a'r College of Arms.

Awdur:

Major Francis Jones, M.A., F.S.A., Llundain / Caerfyrddin

Blwyddyn Cyhoeddi: 1953-54