Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



LEWIS , DAVID ( 1828 - 1908 ), cerddor ;

g. 12 Tachwedd 1828 yn Tŷ-canol , Llanrhystyd , sir Aberteifi , mab Lewis a Margaret Lewis . Yr oedd ei dad yn ganwr da ac yn cynnal ysgolion canu , ac efe a Thomas Jenkins , athro Ieuan Gwyllt ,’ a ddysgodd gerddoriaeth iddo. Yn 10 oed gallai ddarllen cerddoriaeth yn rhwydd, ac yn 15 oed dechreuodd gyfansoddi a chynnal ysgolion canu . Enillodd ei wobr gyntaf am gyfansoddi tôn M.B.D. o dan feirniadaeth Tanymarian ; enillodd lawer o wobrwyon wedi hyn o dan feirniaid gorau Cymru . Enillodd ddwy wobr yn eisteddfod genedlaethol Aberdâr , 1868 ; dwy yn Abertawe , 1868 ; tair yn Llandudno , 1864 ; ac un yn Aberystwyth , 1865 . Cyhoeddwyd nifer o'i gyfansoddiadau yn Y Cerddor Cymreig , Greal y Corau , Y Gerddorfa , a Cronicl y Cerddor . Cydolygodd â Gwilym Gwent gasgliad o donau, Llawlyfr Moliant , at wasanaeth y Bedyddwyr , cynorthwyodd gyda'r casgliad Caniadau y Cysegr a'r Teulu ( Gee ), a bu ganddo law mewn cynorthwyo ynglŷn â phob casgliad o donau wedi hyn. Gwasanaethodd fel beirniad cerddorol ar hyd a lled Cymru . Cyfansoddodd lawer iawn o donau a chafwyd casgliad ohonynt gan J. T. Rees . Treuliodd flynyddoedd olaf ei fywyd yn gwneuthur ymchwil i awduron tonau ac emynau . Bu f. 6 Hydref 1908 , a chladdwyd ef ym mynwent eglwys Llanrhystyd . Brawd iddo oedd John Lewis (‘ Eos Glyn Wyre ’ [q.v.]) .

Ffynonellau:

  • Y Cerddor , 1902 a Tachwedd 1908 .

Awdur:

Robert David Griffith, M.A., (1877-1958), Hen Golwyn

Atodiadau a chywiriadau:

LEWIS , DAVID ( 1828 - 1908 )

gwall argraff — darllener Llwybrau Moliant (nid ‘Llawlyfr’). Ychwaneger at y llyfr. N.L.W. MSS. 8177-8276 .

Blwyddyn Cyhoeddi: 1953-54