Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



LEWIS , JENKIN ( 1760 - 1831 ), gweinidog ac athro Annibynnol ;

g. yn y Brithdir Uchaf , Gelligaer , 12 Awst 1760 , yn fab i Malachi a Cecilia Lewis , aelodau yn nhŷ cwrdd Arminaidd Cefn-coed-cymer dan Philip Charles [q.v.] . O ysgol ramadeg ym Merthyr Tydfil , anfonwyd ef yn 17 oed i academi'r Fenni , yn ddisgybl lleyg. Yno, newidiodd ei olygiadau diwinyddol, ac yn 1778 derbyniodd y Bwrdd Cynulleidfaol ef yn ymgeisydd am y weinidogaeth; cyn diwedd ei dymor yn y Fenni , yr oedd yn gweithredu fel cynorthwywr i'r athro , Benjamin Davies [q.v.] . Symudodd gyda'r academi ( 1782 ) i Groesoswallt , i gynorthwyo'r Dr. Edward Williams [q.v.] , ond ym mis Tachwedd 1784 urddwyd ef yn weinidog yn Wrecsam . Pan ymadawodd Edward Williams o Groesoswallt ( 1791 ), pwyswyd ar Lewis i gymryd ei le, a chan na fynnai ef ymado â Wrecsam , symudwyd yr academi i'r dref honno ( 1792 ). Yn 1811 , gwahoddwyd ef i gychwyn academi ym Manceinion , a chydsyniodd, ond methiant fu'r academi hon, a bu yntau heb swydd wedyn am beth amser. Ddechrau 1815 , cymerodd ofalaeth eglwys ‘Hope ,’ Casnewydd . Bu f. yng Nghasnewydd 11 Awst 1831 .

Ffynonellau:

  • Hanes Eglwysi Annibynnol Cymru , i, 121-3.

Awdur:

Yr Athro Emeritus Robert Thomas Jenkins, C.B.E., D.Litt., Ll.D., F.S.A., (1881-1969), Bangor

Blwyddyn Cyhoeddi: 1953-54