Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



LEWIS , JOHN (bu f. 1616 ), Llynwene , Llanfihangel Nant Melan , sir Faesyfed , bargyfreithiwr a hanesydd ;

g. ym mhlwyf Pencraig ( Old Radnor ), mab Hugh Lewis a Sibyl , merch Roger ap Watcyn Fychan , Hergest . Y mae W. Rowlands ( Llyfryddiaeth , o dan 1729 ) yn camgymryd wrth ei gysylltu â Maenor Owen a'i alw yn hen-daid i Richard Fenton . Derbyniwyd ef i Lincoln's Inn 28 Chwefror 1562-3 ( Lincoln's Inn Admissions ), ac y mae'n debyg iddo ddyfod yn fargyfreithiwr yn gynnar wedi 4 Mehefin 1570 ( Black Book of Lincoln's Inn ).

Y mae llawer o waith John Lewis , yn ei law ef ei hun, yn Pen. MS. 252 , yn enwedig rhannau o'r gwaith mawr y coffeir ef o'i blegid, sef yr hanes Prydain a gyhoeddwyd yn Llundain yn 1729 (dros gan mlynedd wedi marw'r awdur) o dan y teitl The History of Great-Britain … ‘till the Death of Cadwalader, Last King of the Britains’, and of the Kings of Scotland to Eugene V. As also A short Account of the Kings, Dukes, and Earls of Bretagne, ‘till that Dukedom was united to the Crown of France…. By John Lewis, Esq.; Barrester at Law. Now first printed from his Original’ Manuscript. To which is added, The Breviary of Britayne, written in Latin by Humfrey Lhuyd, of Denbigh … and lately Englished by Thomas Twine . Y mae'n ddiau mai ei amcan wrth ysgrifennu'r llyfr oedd amddiffyn traddodiadau hanesyddol Cymru yn erbyn safbwynt ysgrifenwyr megis yr Eidalwr Polydore Vergil , cywiro pethau a geid yng ngwaith William Camden , ac amddiffyn Sieffre o Fynwy . Golygwyd y gwaith ac ychwanegwyd ato gan Hugh Thomas [q.v.] , achydd a hanesydd , brodor o sir Frycheiniog , o B.M. Harl. MS. 4872 . Y mae John Lewis yn sôn hefyd am waith arall o'i eiddo — ‘ Ecclesiastical History of the Britains til St. Augustin's Tyme ’ (gw. Pen. MS. 252 , a t. 88 o'i History of Great Britain ). Fel y gwelir yn Pen. MS. 252 yr oedd Lewis yn gyfeillgar â Dr. John David Rhys [q.v.] a John Dee [q.v.] . Heblaw Pen. MS. 252 bu Pen. MSS. 54 (1), 55, 60, 67, a 79 , yn eiddo i John Lewis (gw. hefyd B.M. Add. MS. 6921 ). Priododd Ann , merch William Sais , a chafwyd dau fab a merch o'r briodas. Ceir disgrifiad o bais arfau John Lewis , ‘ Lluynweney ,’ sir Faesyfed , yn B.M. Harl. MS. 6870 . Cyfeiria Hugh Thomas yn ei ewyllys (a wnaethpwyd 14 Medi 1720 ) at gyfrol 1729 fel hyn: ‘ Whereas I have receiv'd several pounds towards printing my book now in ye press and begun by Mr. John Lewis of Llanwenny ’ ( B.M. Harl. MS. 6840 ; gw. Edward Owen , Catalogue of MSS. relating to Wales in the British Museum , ii, 491). Bu John Lewis f. rywbryd rhwng 14 Chwefror 1614/5 , dyddiad ei ewyllys, a 12 Chwefror 1615/6 , dyddiad profi'r ewyllys.

Ffynonellau:

  • Reports on Manuscripts in the Welsh Language (1898–1910) ;
  • Cylchgrawn Llyfrgell Genedlaethol Cymru ;, i, 42-3;
  • nodlyn gan Egerton Phillimore yn Y Cymmrodor , vii, 106-7;
  • Edward Owen , A Catalogue of the Manuscripts relating to Wales in the British Museum (1900–22) (gw. y mynegeion);
  • F. G. Payne , yn Y Llenor , 1935 , tt. 165-89;
  • Journal of the Welsh Bibliographical Society , i, 82;
  • Theophilus Jones History of the County of Brecknock , i. 50;
  • Archaeologia Cambrensis , 1870 , 74-5, 86;
  • NLW MSS 174, 235;
  • T. D. Kendrick , British Antiquity, etc. (Llundain, 1950) , 1950 ;
  • Heraldic Visitations of Wales and Part of the Marches (1846) , i (rhagarweiniad); ii, 98.

Awdur:

Syr William Llewelyn Davies, M.A., LL.D., F.S.A. (1887-1952), Aberystwyth

Atodiadau a chywiriadau:

LEWIS , JOHN ( Bywg. , 520a)

Yng ngoleuni erthygl lawn gan Ffransis G. Payne yn Radnorshire Soc. Trans. , XXX ( 1960 ) rhaid diwygio'r erthygl yn Y Bywg. I ddechrau nid yw'n debyg mai ef oedd y John Lewis a dderbyniwyd i Lincoln's Inn . Tebycach yw mai ef yw'r gŵr a dderbyniwyd i'r Inner Temple , 20 Awst 1568 . Nid oes sicrwydd pryd y galwyd ef i'r Bar . Yr oedd yn anghydffurfiwr Catholig fel aelodau eraill o'i deulu. Esgymunwyd ef gan esgob Tyddewi ( Exch. Proc. , 151/34/8, Jas. 1).

Blwyddyn Cyhoeddi: 1953-54