Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



LEWIS , MORGAN JOHN ( c. 1711 - 1771 ), neu JONES , MORGAN , emynydd, a chynghorwr Methodistaidd

g. c. 1711 , brodor o Gwm Ebwy-fawr , Aberystruth , Mynwy . Cafodd dröedigaeth dan weinidogaeth Howel Harris , c. 1738 , ac ymneilltuodd o gymun Eglwys Loegr , fe ddywedir, pan waharddwyd Daniel Rowland rhag pregethu yn eglwys Aberystruth . Dechreuodd ganu emynau , a daw i'r golwg fel un o emynwyr cynnar y deffroad Methodistaidd . Ceir emyn o waith ‘ Morgan Jones o Flauneu gwent ’ yn Llwybur Hyffordd ir Cymru ( Mwythig , 1740 ). Ef ac Edmund Williams [q.v.] , Cwm Tyleri , a gyhoeddodd Hymnau Duwiol o Gasgliad Gwyr Eglwysig M.J. ac E.W. ( Pontypŵl , 1741 ). Ceir emyn o'i waith hefyd yn Sail, Dibenion, a Rheolau'r Societies ( Bryste ), llyfryn o gyhoeddiad yn sasiwn Fethodistaidd , 1742 . Dechreuodd bregethu gyda'r Methodistiaid , a phenodwyd ef yn gynghorwr cyhoeddus yn sasiwn Watford , 1743 ; yn ddiweddarach, gwnaed ef yn olygwr ar nifer o seiadau . Yr oedd yn bregethwr byw a phoblogaidd, ac yn ŵr o ddylanwad ymhlith ei frodyr. Yr oedd yn flaenllaw gyda'r blaid a fynnai gefnu ar Eglwys Loegr . Bu'n ffafriol i Howel Harris yn yr anghydfod rhyngddo â Daniel Rowland , ond ar ôl sasiwn Llanidloes , 1751 , fe droes o blaid Rowland . Ar gyngor Rowland , fe ddywedir, yr ordeiniwyd ef yn weinidog gan y seiat yn New Inn , plwyf Pantteg , Mynwy , yn null yr Annibynwyr . Bu'r ordeiniad ar y Llungwyn, 1756 , a chreodd yr helynt gryn gyffro ar y pryd. Bu f. o dan amgylchiadau trist yn nechrau'r flwyddyn, 1771 .

Ffynonellau:

  • Edmund Jones , A geographical, historical and religious account of the parish of Aberystruth in the county of Monmouth to which are added memoirs of several persons of note who lived in the said parish , Trefeca, 1779 , 1779 , 105-6;
  • dyddiadur William Thomas ( Cardiff Manuscript 4.877);
  • Cynnwysiad Byr o Feddyliau'r Eglwys yn New Inn, Swydd Fynwy, yr hon a ymgorffolodd wrth y drefn hon yn Neuadd Pant-teg yn y flwyddyn 1751, yn gyffelyb i'r modd eu professwyd ar ddydd urddiad ei gweinidog cyntaf, Llun y Sulgwyn 1756 at yr hyn y rhagddodwyd hanes yr eglwys yn y lle , Brynmawr, 1851 , 1851 , 3-6;
  • Hanes Eglwysi Annibynnol Cymru , i, 76-7, 81-2;
  • Methodistiaeth Cymru , 1851–6 , i, 448; iii, 372-6;
  • Y Tadau Methodistaidd , 1895 , i, 230-2.

Awdur:

Y Parchedig Gomer Morgan Roberts, M.A., (1904-93), Pont-rhyd-y-fen / Llandudoch / Llandybïe

Blwyddyn Cyhoeddi: 1953-54