LLEWELYN, THOMAS DAVID (‘Llewelyn Alaw ’; 1828-1879), cerddor;
g. 25 Mehefin 1828 yn Llwydcoed, Aberdâr, mab David a Martha Llewelyn. Dysgodd ganu'r delyn yn blentyn ac yr oedd yn chwaraewr da yn 8 oed. Yn 11 oed aeth i weithio gyda'i dad i lofa. Yn 1851 gadawodd y lofa, a rhoddodd ei holl amser i gerddoriaeth, barddoniaeth, a llenyddiaeth. Efe oedd telynor teulu Aberpergwm a'r arglwydd Aberdâr. Cafodd hanner y wobr am draethawd ar ‘Hanes Aberdâr,’ a chyhoeddwyd ef yn y gyfrol Gardd Aberdâr. Enillodd y wobr yn eisteddfod genedlaethol Llangollen, 1858, am y ‘Casgliad gorau o Alawon anghyhoeddedig,’ a chafodd amryw wobrwyon eisteddfodol ar ganu'r delyn. Bu f. 13 Awst 1879 a chladdwyd ef ym mynwent Hen Dŷ Cwrdd, Aberdâr.
Llyfryddiaeth:
- M. O. Jones, Byw. Cerdd. Cymr.;
- Nicholas Bennett, Alawon fy Ngwlad;
- R. Griffith, Llyfr Cerdd Dannau.
Awdur:
Robert David Griffith, M.A., (1877-1958), Hen Golwyn
