Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



LLOYD , DANIEL LEWIS ( 1843 - 1899 ), ysgolfeistr ac esgob ;

g. yn y Fron , Llanarth , sir Aberteifi , 23 Tachwedd 1843 , mab John Lloyd . Tua 16 oed aeth i ysgol ramadeg Llanbedr-pont-Steffan , ac yn 1864 enillodd ysgoloriaeth yng Ngholeg Iesu , Rhydychen . Graddiodd yn B.A. yn 1867 â chlod yn yr ail ddosbarth yn y clasuron, a chymryd ei M.A. yn 1871 . Urddwyd ef yn ddiacon yn 1867 ac yn offeiriad yn 1869 . Bu’n gurad Dolgellau ac yn brifathro’r ysgol ramadeg yno o 1867 hyd 1872 ; yna aeth yn brifathro ’r i Ysgol Friars ym Mangor , yn 1873 , a bu yno hyd 1878 , pryd y penodwyd ef yn brifathro Coleg Crist , Aberhonddu . Ym mhob un o’r ysgolion hyn gwnaeth lawer i godi safon y gwaith a nifer y disgyblion, ac i roddi bechgyn addawol ar ben y ffordd. Yn 1890 dyrchafwyd ef yn esgob Bangor , ond buan y llesteiriwyd ei weithgarwch gan afiechyd, a bu raid iddo roddi’r gorau i’w swydd yn 1899 . Ymneilltuodd i’w hen gynefin, a bu f. yn y Gwynfryn , Llanarth , 4 Awst . Claddwyd ef ym mynwent Llanarth . Priododd Elizabeth Margaret , merch y Parch. D. Lewis , Trawsfynydd , a bu iddynt dair merch.

Lloyd oedd y Cymro Cymraeg cyntaf ers dwy ganrif i’w benodi’n esgob Bangor . Er iddo ddwyn allan yn ystod ei dymor yno Emyniadur yr Eglwys , a ddefnyddir hyd heddiw, ymddengys mai fel ysgolfeistr y bu fwyaf llwyddiannus.

Ffynonellau:

  • Yr Haul , Awst 1899 ;
  • Who was who? ;
  • The Cambrian News , 11 Awst 1899 .

Awdur:

Thomas Iorwerth Ellis, M.A., (1899-1970), Aberystwyth

Blwyddyn Cyhoeddi: 1953-54