Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



MALKIN , BENJAMIN HEATH ( 1769 - 1842 ), llenor a hynafiaethydd ;

g. (yn ôl carreg ei fedd) 23 Mawrth 1769 , yn Llundain . Adroddir ei yrfa gyffredinol yn y D.N.B. : graddiodd yn y ddwy hen brifysgol ( D.C.L. , Rhydychen , 1810 ). Bu'n brifathro ysgol ramadeg Bury S. Edmund's , 1809-28 , ac yn athro hanes ym Mhrifysgol Llundain yn 1830 ; yr oedd yn F.S.A. ; cyhoeddodd amryw lyfrau. Trown at ei gyswllt â Chymru . Merch oedd ei wraig, Charlotte , i'r Parch. Thomas Williams , B.D. , o Lanbleiddian , prifathro ysgol ramadeg y Bont-faen a churad eglwys y dref. Teithiodd Malkin drwy ddeheudir Cymru ( 1803 ), a chyhoeddodd, 1804 , lyfr sy'n llawer mwy adnabyddus yn ei ail argraffiad (dwy gyfrol, 1807 ), The Scenery, Antiquities, and Biography of South Wales . Dyma'r gorau, o ddigon, o'r hen lyfrau teithio ar y deheudir; ei sylwadaeth yn graff a diddorol, ei naws ar y cyfan yn garedig, ei wybodaeth o hanes Cymru (ac i raddau, o'i llenyddiaeth) yn sylweddol. Gwnâi Malkin ei gartref, o tua 1830 , yn yr ‘ Old Hall ,’ yn y Bont-faen . Ymddiddorai ym mywyd Morgannwg . Sefydlodd gymdeithas , ‘ The Society for the improvement of the working population in the County of Glamorgan ,’ ac yntau'n llywydd ac ysgrifennydd ; golygodd y gyfres o 12 o'i phamffledau (rhestr yn Cardiff Catalogue , 452-3); cyhoeddodd hefyd ar wahân, 1831 , ddarlith a draddododd i'r gymdeithas. Bu f. yn y Bontfaen 26 Mai 1842 ; y mae arysgrif goffa iddo ef a'i wraig yn yr eglwys yno. Bu ei fab, Syr BENJAMIN MALKIN (a fu f. o'i flaen, yn 1837 ), yn farnwr yn Calcutta ; yr oedd yn gyfaill i Macaulay .

Ffynonellau:

  • Hopkin-James , Old Cowbridge. Borough, Church, and School , Caerdydd, 1922 ;
  • a'r cyfeiriadau a roddwyd uchod.

Awdur:

Yr Athro Emeritus Robert Thomas Jenkins, C.B.E., D.Litt., Ll.D., F.S.A., (1881-1969), Bangor

Blwyddyn Cyhoeddi: 1953-54