Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



MANSEL , WILLIAM LORT ( 1753 - 1820 ), pennaeth Coleg y Drindod, Caergrawnt, ac esgob Bryste ;

g. 2 Ebrill 1753 . Adroddir ei hanes yn y D.N.B. Aeth i Goleg y Drindod ddechrau 1770 ; graddiodd yn 1774 ( D.D. yn 1798 ); etholwyd ef yn gymrawd yn 1775 ; bu'n athro'r clasuron yn y coleg; ac etholwyd ef yn bennaeth (‘Master’) yn 1798 , gan Pitt . Yn 1808 penodwyd ef yn esgob Bryste — ni welai'r oes honno unrhyw fai arno am ddal y ddwy swydd ynghyd. Bu f. 27 Mehefin 1820 . Yr oedd yn ysgolhaig da, ond efallai'n hynotach am ei ffraethineb a'i allu i lunio epigramau a dychangerddi . Pan ddyrchafwyd ef yn ben ar ei goleg , yr oedd hi'n ddrwg rhwng y cymrodyr yn herwydd gwahaniaethau politicaidd cyfnod y Chwyldro Ffrengig a'r rhyfel; ond bu Mansel yn hynod ddoeth wrth y llyw — gw. G. M. Trevelyan , Trinity College , 81-3. Eithr â'i gysylltiadau Cymreig y mae a fynnom ni yma. Ganwyd ef yn nhref Penfro ; ei dad oedd William Wogan Mansel . Nid yw'n glir beth oedd perthynas y teulu â Mawnseliaid Margam neu Fotlysgwm ar y naill law, nac â Woganiaid Dyfed ar y llall; ond gwyddys i'r ddwy gainc o'r Mawnseliaid ymbriodi o dro i dro â Woganiaid Cas Gwis (' Wiston ’) a Boulston . Mam W. L. Mansel oedd Anne Lort , merch i'r Roger Lort o Prickaston a fu f. yn 1745 a chwaer i'r athro Michael Lort (gw. dan ‘ Lort ’).

Awdur:

Yr Athro Emeritus Robert Thomas Jenkins, C.B.E., D.Litt., Ll.D., F.S.A., (1881-1969), Bangor

Blwyddyn Cyhoeddi: 1953-54