Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



MAREDUDD ab OWAIN ab EDWIN (bu f. 1072 ), brenin Deheubarth .

Perthynai i'r bumed genhedlaeth ar ôl Hywel Dda ac yr oedd yn gyfyrder, yn y llinach hynaf, i Rys ap Tewdwr . Pan gwympodd Gruffudd ap Llywelyn yn 1063 , adferwyd yr hen frenhiniaeth o dan ei arweiniad ef. Yr oedd cyfnod ei deyrnasiad yn cydredeg â thrawiad cyntaf y goncwest Normanaidd ar Ddeheudir Cymru . Wedi ymdrech fer ac unochrog, cydymddug â choncwest tiroedd y goror yng Ngwent a gwobrwywyd ef â thiroedd yn Lloegr ; yn 1070 y bu hyn. Ddwy flynedd wedi hynny lladdwyd ef gan gyd-dywysog wrth ymladd ar lannau afon Rhymni . Gadawodd un mab, Gruffudd , a fu'n byw'n alltud ar diroedd Seisnig ei dad hyd nes y lladdwyd ef wrth iddo geisio adennill ei dreftadaeth oddi ar law Rhys ap Tewdwr .

Ffynonellau:

  • A History of Wales: from the Earliest Times to the Edwardian Conquest

Awdur:

Yr Athro Thomas Jones Pierce, M.A., F.S.A., (1905-1964), Aberystwyth

Blwyddyn Cyhoeddi: 1953-54