Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



MAREDUDD ap CYNAN ab OWAIN GWYNEDD (bu f. 1212 ) .

O 1173 hyd 1194 yr oedd yn arglwydd Eifionydd a rhan o Ardudwy — ffaith a nodwyd gan Gerallt Gymro pan aeth trwy'r ardal yn 1188 . Derbyniodd Feirionnydd hefyd gan ei frawd Gruffudd (yn 1194 , mae'n debyg) pan rannodd hwnnw ffrwyth buddugoliaeth yng Ngwynedd gyda'i gefnder Llywelyn I ; yr oedd gyrfa gynnar Llywelyn yn ddyledus i raddau helaeth i'r cymorth a roes meibion Cynan iddo. Pan fu Gruffudd f. yn 1200 daeth Maredudd i feddiant o Lŷn , eithr fe'i cymerwyd oddi arno yn 1201 am frad tybiedig yn erbyn Llywelyn . Yn 1202 cymerwyd ei diroedd eraill oddi arno eithr adferwyd Meirionnydd , o leiaf, i'w deulu — gw. Llywelyn Fawr a Llywelyn Fychan . Yr oedd yn gydsylfaenydd (yn 1198 neu 1199 ) abaty Sistersaidd Cymer . Canwyd ei farwnad gan Brydydd y Moch [q.v.] .

Ffynonellau:

  • A History of Wales from the Earliest Times to the Edwardian Conquest

Awdur:

Yr Athro Thomas Jones Pierce, M.A., F.S.A., (1905-1964), Aberystwyth

Blwyddyn Cyhoeddi: 1953-54