Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



MAURICE , HUGH ( 1775 - 1825 ), crwynwr, a chopïydd llawysgrifau ;

g. yn Tyddyn Tudur , Llanfihangel Glyn Myfyr , sir Ddinbych , yn 1775 (bedyddiwyd 5 Mehefin ), yn fab Peter Maurice a'i wraig Jane , chwaer Owen Jones (‘ Owain Myfyr ’) [q.v.] . Aeth yn ieuanc i Lundain at ei ewythr gan weithio yn Upper Thames Street , a chymryd rhan yn ei weithgareddau llenyddol a chymdeithasol , copïo llawysgrifau Cymraeg , a'i le yng Nghymdeithas y Gwyneddigion . Mabwysiadodd grefft crwynwr , ac ymsefydlodd yn Tooley Street . Priododd yn eglwys S. Olave , Tooley Street , Elizabeth Mary Louisa , merch Rowland Jones , Greenwich , genedigol o Lan-ym-Mawddwy (cynlywydd y Gwyneddigion ), heb yn wybod i'w thad, ar ddydd cinio blynyddol y gymdeithas yn 1800 . Y flwyddyn honno, ef oedd is-lywydd y gymdeithas , ac yr oedd y llywydd , Thomas Roberts , Llwynrhudol , a'r cofiadur , John Jones (‘ Jac Glan y Gors ’) yn gyfrannog o'r gyfrinach ac yn y briodas. Bu'n byw yn Greenwich , ac yn ddiweddarach ym Mhengwern , Ffestiniog , yn Nhremadog , ac yn y Plas Gwyn , Llanrug , lle y bu f. 18 Mawrth 1825 ; yn Llanfihangel Glyn Myfyr y claddwyd ef. Yr oedd yn ysgrifennwr destlus ac yn medru peintio â dyfrlliw . Y mae un o'i gopiau cynnar, barddoniaeth Gwalchmai (llsgr. N.L.W. 5391 , a ysgrifennwyd yn 1796 ), mewn ysgrifen ‘farddol’ gyda lluniau. Efe a ysgrifennodd lawysgrifau Llanstephan 161 ac N.L.W. 36, 47, 113, 119, 122, a 185 . Erys nifer o'i lawysgrifau yng nghasgliad y Cymmrodorion yn yr Amgueddfa Brydeinig ( Add. MSS. 14962-15089 ), ac yn 1849 cyflwynodd ei ferch, Jane Maurice , 49 o gyfrolau o ysgrifeniadau ganddo ef ac Owen Jones i'r Amgueddfa ( llawysgrifau Caerhun, Add. MSS. 31062-31110 ). Cydnabuwyd ei gyfraniad i'r Myvyrian Archaiology yn y rhagair, 1801 . Efe oedd awdur y gerdd orau ar destun a osodwyd gan y Gwyneddigion yn 1804-5 , ond gan iddo esgeuluso dadlennu ei enw o fewn yr amser penodedig, cyflwynwyd y fedal i David Owen (‘ Dewi Wyn o Eifion ’) , awdur y gerdd ail-orau. Ysgrifennodd ei fab hynaf, ROWLAND MAURICE , gyfieithiad o Nennius yn llsgr. N.L.W. 119 , 4 Gorffennaf 1817 . Addysgwyd ei ail fab PETER MAURICE (g. Plas Gwyn 29 Mehefin 1803 a'i fedyddio yn Greenwich 1 Gorffennaf 1804 ) yng Ngholeg Iesu , Rhydychen (ymaelododd 1822 , a graddiodd yn B.A. 1826 , M.A. 1829 , B.D. 1837 , a D.D. 1840 ), ac ordeiniwyd ef yn ddiacon (gyda theitl i guradiaeth Llanbedr a Chaerhun ) 27 Ionawr , ac yn offeiriad 13 Hydref 1827 . Bu'n gaplan New College , Rhydychen , 1828-58 , a Choleg All Souls , 1837-58 , ac yn ficer Yarnton , Rhydychen , o 1858 hyd ei farw 30 Mawrth 1878 . Y mae'n adnabyddus ar gyfrif ei emynau , ei waith ar gerddoriaeth eglwysig , a'i bamffledi yn erbyn Pabyddiaeth . Cyfrannodd ei chwaer, JANE MAURICE (g. ym Mhandy Tudur , 19 Hydref 1812 ), 20 emyn i'w Choral Hymn Book , 1861 .

Ffynonellau:

  • Cylchgrawn Llyfrgell Genedlaethol Cymru , i, 230-2;
  • cofysgrifau'r Eglwys yng Nghymru, papurau ordeinio Bangor;
  • John Julian , A dictionary of hymnology, setting forth the origin and history of Christian hymns of all ages and nations , Llundain, 1907 ;
  • Leathart , Origin and Progress of the Gwyneddigion Society of London , 1831 , 44-5;
  • Foster , Alumni Oxonienses ;
  • Y Cymmrodor , 1951 , 94-5.

Awdur:

Evan David Jones, F.S.A., (1903-87), Aberystwyth

Blwyddyn Cyhoeddi: 1953-54