Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



MAURICE , MATHIAS ( 1684 - 1738 ), gweinidog Annibynnol ac awdur ;

g. yn 1684 ; mab i deiliwr o Landdewi Efelffre , sir Benfro , a theiliwr ei hunan, fel yr edliwir yn angharedig iddo gan Jeremy Owen [q.v.] . Ymaelododd yn eglwys Henllan Amgoed , ac aeth i Gaerfyrddin at William Evans [q.v.] i baratoi at y weinidogaeth; yno, mae'n debyg, yr oedd ar adeg yr ymraniadau cyntaf yn eglwys Henllan ( 1707-9 ). Yn yr ail ymraniad yno ( 1711 ) ymunodd Maurice a Henry Palmer [q.v.] ac eraill a aeth drosodd i Ryd-y-ceisiaid . Yn gynnar yn 1713 urddwyd ef yn weinidog Annibynnol Olney (Bucks.) , ond ym mis Tachwedd 1714 galwyd ef i Rothwel (‘Rowel’), Northants. , yn olynydd i Richard Davis [q.v.] — olyniaeth naturiol, pan gofiwn yr Uchel-Galfiniaeth a'r gred mewn hunan-lywodraeth gynulleidfaol ddiamod a arddelasai Maurice yn Henllan . Yn 1726 , sgrifennodd draethawd bychan, Byr a chywir Hanes Eglwys Rhydyceished yn eu Nheulltuad o Henllan, trwy y Blynyddoedd 1707 , 1708 , 1709 , a gyhoeddwyd fel atodiad i'w lyfr Y Wir Eglwys , yn 1727 (adargraffwyd ef gan D. M. Lewis yn Y Cofiadur , 1925 , 41-9); ateb i hwn oedd pamffled Jeremy Owen , Golwg ar y Beiau, etc. , 1732 . Enwir gweithiau a chyfieithiadau Maurice yn Llyfryddiaeth y Cymry , dan 1711 , 1720 , 1727 , 1733 , 1734 , 1759 . Ei waith gwreiddiol mwyaf poblogaidd oedd Social Religion Exemplified , 1759 , a oedd erbyn 1860 wedi mynd drwy saith argraffiad. Cyfieithwyd talfyriad y Dr. Edward Williams [q.v.] ohono yn Gymraeg , gan Benjamin Evans , Drewen [q.v.] , yn 1797 , a'r cwbl ohono gan Evan Evans , Nanty-glo [q.v.] , yn 1862 — aeth y naill a'r llall i fwy nag un argraffiad. Bu Maurice farw yn Rothwell yn 1738 (ni wyddys yr union ddyddiad).

Ffynonellau:

  • Hanes Eglwysi Annibynnol Cymru , iii, 346-7;
  • D. M. Lewis yn Y Cofiadur , 1925 , 22-49;
  • T. Richards yn A History of Carmarthenshire , ii (1939) , 165-70.

Awdur:

Yr Athro Emeritus Robert Thomas Jenkins, C.B.E., D.Litt., Ll.D., F.S.A., (1881-1969), Bangor

Atodiadau a chywiriadau:

MAURICE , MATHIAS ( Bywg. , 588)

Bu f. 1 Medi 1738 ; bu ei weddw Elizabeth f. 8 Hydref 1771 , yn 73 oed. (Cofnodion y gynulleidfa yn Rothwell ; gw. N. Glass , The Early History of the Independent Church at Rothwell ( Northampton , 1871 ). ( Ll.G.C. a Llyfrgell Coleg Bala-Bangor ).

Atodiadau a chywiriadau:

MAURICE , MATHIAS ( Bywg. , 588)

Bu f. 1 Medi 1738 . Cyhoeddodd nifer o lyfrau Saesneg , yn eu plith Monuments of Mercy ( 1729 ), A modern question affirmed and approved ( 1739 ).

Awdur:

George Thomas Streather, Kettering, Northants

Blwyddyn Cyhoeddi: 1953-54