Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



MEILYR BRYDYDD ( fl. c. 1100-37 ), pencerdd llys

Gruffudd ap Cynan yn Aberffraw . Ystyrir ef y cyntaf o'r Gogynfeirdd. Yn ei hanes ef a'i fab Gwalchmai a'i ŵyrion y ceir yr enghraifft debycaf yng Nghymru i'r hyn y gwyddom gymaint mwy amdano yn Iwerddon , sef teulu yn etifeddu'r swydd o bencerdd llys i linach arbennig o dywysogion, a chan y beirdd hyn eu treftadaeth dirol oblegid eu swydd farddol. Ceir Trefeilyr a Threwalchmai ym Môn hyd heddiw. Dangosodd Syr J. Morris-Jones fod anhawster amseryddol ar ffordd derbyn awduriaeth Meilyr Brydydd ar yr awdl-gywydd marwnad i Drahaearn fab Caradog a Meilyr fab Rhiwallon a laddwyd ym Mynydd Carn ( 1081 ). Nid oes ddim arall ar gael o'i waith ond marwnad Gruffudd ap Cynan ( 1137 ), a marwysgafn y bardd ei hun. Yn y gyntaf fe geir, fel y gwelodd Syr J. E. Lloyd , y mynegiant cyntaf sydd ar gael mewn barddoniaeth Cymraeg o'r adfywiad Cymreig a gydredai â chynnydd tywysogion Gwynedd yn y 12fed g. Yn y farwysgafn dymuna Meilyr gael ei gladdu yn Enlli . Nid yw'n debyg iddo oroesi ei brif noddwr yn hir, ac yr oedd Gwalchmai , ei fab, eisoes yn ddigon hen i dderbyn rhoddion tywysogion Gwynedd cyn 1132 (gw. Hendreg. MS. 13a ).

Ffynonellau:

  • Barddoniaeth yn Llawysgrif Hendregadredd , 1933 1933 ;
  • The Myvyrian Archaiology of Wales , 140-2;
  • J. Morris-Jones , Cerdd Dafod sef celfyddyd barddoniaeth Gymraeg , Rhydychen, 1925 , xxiv;
  • J. E. Lloyd , A History of Wales from the Earliest Times to the Edwardian Conquest ;
  • J. Lloyd-Jones , The Court Poets of the Welsh Princes .

Awdur:

David Myrddin Lloyd, M.A., (1909-81), Aberystwyth / Yr Alban

Blwyddyn Cyhoeddi: 1953-54