Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



MILLS , JOHN (‘ Ieuan Glan Alarch ’; 1812 - 1873 ); gweinidog gyda‘r Methodistiaid Calfinaidd a cherddor ;

g. 19 Rhagfyr 1812 yn Mount Street , Llanidloes , yn fab Edward a Mary Mills ac ŵyr Henry Mills [q.v.] . Bu mewn ysgol nes bod yn 13 oed ac yna aeth i ffatri wlân ei dad. Denwyd ef gan gerddoriaeth yn ieuanc ac astudiodd ramadegau cerddorol yn ddyfal; bu‘n rhoddi addysg yn elfennau miwsig yng Nghymdeithas Gerddorol Llanidloes o dan arweiniad ei ewythr, James Mills . Yn 1838 dug allan Gramadeg Cerddoriaeth , gwaith a gafodd gylchrediad eang; cyhoeddodd hefyd Hyfforddwr yr Efrydydd . Yn yr un flwyddyn bu ar daith yn siroedd Caerfyrddin , Aberteifi , Morgannwg , a Môn , ac yn Lerpwl — yn darlithio ar ddirwest a cherddoriaeth ac yn cychwyn cymdeithasau cerdd . Yn 1841 aeth i Ruthyn yn weinidog gyda‘r Methodistiaid Calfinaidd . Cyhoeddodd Y Perl Ysgrythurol yn 1843 , ac, yn 1845 , Y Beirniadur Cymreig . Yn 1846 aeth yn genhadwr ymysg yr Iddewon yn Llundain ac ymwelodd â Phalesteina ; cyhoeddwyd Iddewon Prydain yn 1852 , British Jews yn 1853 , a Palesteina yn 1858 . Penodwyd ef yn weinidog eglwys Gymraeg Nassau Street , Llundain , yn 1863 . Heblaw y llyfrau a enwyd eisoes cyhoeddodd Y Geirlyfr Ysgrythurol , 1840 ; Y Cerddor Eglwysig , 1846 ; Y Salmydd Eglwysig , 1847 ; Elfennau Cerddorol , 1848 ; Darlith ar Gerddoriaeth , 1849 ; Y Canor , 1851 ; Yr Athraw Cerddorol , 1854 ; Y Cerddor Dirwestol , 1855 ; Daearyddiaeth Ysgrythyrol , 1861 ; a Beibl y Teulu , 1862 . Ysgrifennodd erthyglau i‘r Traethodydd , y Journal of Sacred Literature , a‘r Imperial Bible Dictionary . Bu‘n ysgrifennydd yr ‘ Anglo-Biblical Institute .’ Bu f. 28 Gorffennaf 1873 a chladdwyd ym mynwent Abney Park , Llundain .

Ffynonellau:

  • R. Mills a N. Cynhafal Jones , Buchdraeth y Parch. John Mills. F.R.G.S., M.R.A.S … , Aberdar, 1881 ;
  • R. Williams , Montgomeryshire Worthies , ail arg., 1894 ;
  • M. O. Jones , Bywgraffiaeth Cerddorion Cymreig , Cymdeithas yr Eisteddfod Genedlaethol, 1890 ;
  • Y Gwyddoniadur Cymreig , 1889–96 , ail arg., vii, 278 N — R;
  • Y Traethodydd , 1901, 1903 ;
  • Y Goleuad , 1873 .

Awdur:

Prifathro Gwilym Prichard Ambrose, M.A., Caerlleon-ar-Wysg

Blwyddyn Cyhoeddi: 1953-54