Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



MORGAN , ABEL ( 1673 - 1722 ), gweinidog gyda'r Bedyddwyr ;

g. yn yr Allt-goch , plwyf Llanwenog , yn 1673 yn fab i Morgan Rhydderch (a etholwyd yn ddiacon yn Rhydwilym yn 1668 , a'i ordeinio i'r swydd yn 1669 ), yn frawd i Enoc Morgan ( 1676 - 1740 ), gweinidog eglwys y Welsh Tract , Delaware , ac yn nai i Siôn Rhydderch , argraffydd , Amwythig [q.v.] . Symudodd yn gynnar i ardal y Fenni ac ymaelodi yn Llanwenarth . Dechreuodd bregethu yn 1692 a chafodd alwad i Flaenau Gwent yn 1696 (neu 1697) , er nad ymddengys ei ordeinio yno cyn 1700 . Ymfudodd i America ym Medi 1711 , ond cafodd fordaith helbulus, ac yr oedd hi'n Chwefror 1712 arno'n cyrraedd Pennsylvania , a'i wraig Priscilla Powell , o'r Fenni , a'i fab wedi marw ar y ffordd. Bu'n weinidog yno ar eglwys Pennepeck hyd ei farw 16 Rhagfyr 1722 . Claddwyd ef ym mynwent Mount Moriah , Philadelphia . Priododd, (2), â Martha Burrows , a (3), â Judith (neu Martha ) Joading , gwraig weddw, a merch Thomas Griffiths ( 1645 - 1725 ) , gweinidog cyntaf y Welsh Tract . Ganed iddo fab a merch o'r briodas gyntaf a thri mab ac un ferch o'r olaf.

Cofir ef yn bennaf am y Cyd-gordiad Egwyddorawl o'r Scrythurau ( Philadelphia , 1730 ) o'i eiddo, a gyhoeddwyd wedi ei farw. Hwn yw'r cyntaf o'r fath yn yr iaith, a'r ail lyfr Cymraeg i'w argraffu yn America .

Ffynonellau:

  • Cylchgrawn Llyfrgell Genedlaethol Cymru , ii, 116-7; iii, 19-22;
  • NLW MS 9267;
  • Oxford Dictionary of National Biography ;
  • Geiriadur Bywgraffyddol o Enwogion Cymru , ii, 276-7.

Awdur:

Benjamin George Owens, M.A., Aberystwyth

Blwyddyn Cyhoeddi: 1953-54