Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



MORGAN , GEORGE CADOGAN ( 1754 - 1798 ), gweinidog ac athro Ariaidd, a gwyddonydd ;

g. yn 1754 ym Mhenybont-ar-Ogwr , yn ail fab i William Morgan ( meddyg ) a'i wraig Sarah Price , chwaer yr athronydd Richard Price [q.v.] — mab arall oedd William Morgan , 1750 - 1833 [q.v.] . O ysgol ramadeg y Bont-faen aeth yn 1771 i Goleg Iesu , Rhydychen , â'i fryd ar urddau Anglicanaidd ; ond newidiodd ei olygiadau diwinyddol, ac aeth i academi Hoxton . Bu'n weinidog yn Norwich ( 1776-85 ) a Yarmouth ( 1785-6 ); yna aeth yn gynorthwywr i'w ewythr Richard Price yn academi Hackney . Ymddiswyddodd yn 1791 ; ar ôl hynny bu'n athro preifat ; enillodd gryn glod fel darlithydd ar wyddoniaeth . Fel ei ewythr (y dechreuodd sgrifennu cofiant iddo), yr oedd yn Radical ; ac ymwelodd â Ffrainc yn 1789 . Bu f. 17 Tachwedd 1798 .

Ffynonellau:

  • Caroline E. Williams , A Welsh family from the beginning of the 18th century , Llundain, 1885 (llyfr hynod ddiddorol a argraffwyd yn anghyhoedd yn 1885);
  • D. Lleufer Thomas yn y Oxford Dictionary of National Biography

Awdur:

Yr Athro Emeritus Robert Thomas Jenkins, C.B.E., D.Litt., Ll.D., F.S.A., (1881-1969), Bangor

Blwyddyn Cyhoeddi: 1953-54