Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



MORGAN GAM (bu f. 1241 ), arglwydd barwniaeth Gymreig Afan Wallia (neu Nedd-Afan) yn arglwyddiaeth (‘honour’) Morgannwg ;

mab Morgan ap Caradog ap Iestyn [q.v.] , o Gwenllian (y mae'n debygol), merch Ifor Bach [q.v.] . Dilynodd ei frawd hŷn, Lleision , c. 1213 , a chan fabwysiadu polisi ei dad, sef polisi o gyfeillgarwch a chyduniad â'r tywysogion cynhenid, bu o gymorth mawr i fwriadau Llywelyn I drwy beri aflonyddwch i arglwyddiaid Clare ym Morgannwg . Yn ôl yr achau priododd (1), Janet , merch Elidyr Ddu , a (2), Ellen , merch Gronw ab Einion , serch bod un o'i siarteri yn cyfeirio at wraig o'r enw Matilda . Yr oedd ganddo dri mab o leiaf; o'r rhain Morgan Fychan [q.v.] oedd y mwyaf adnabyddus. Priododd Maud , merch iddo, ag aelod o deulu Turberville [q.v.], Coety . Bu f. ym mis Chwefror 1240-1 , a chladdwyd ef ym Margam .

Ffynonellau:

  • A History of Wales from the Earliest Times to the Edwardian Conquest ;
  • G. T. Clark , Cartae et Alia Munimenta quae ad Dominium de Glamorgan pertinent , ail arg., 1910 ;
  • D. Rhys Phillips , The Hist. of the Vale of Neath , Abertawe, 1925 .

Awdur:

Yr Athro Thomas Jones Pierce, M.A., F.S.A., (1905-1964), Aberystwyth

Blwyddyn Cyhoeddi: 1953-54