Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



MORGAN(N) , MAURICE ( c. 1725 - 1802 ), awdur ysgrifau beirniadol ar Shakespeare ac ar wleidyddiaeth ;

un o deulu'r Morganiaid , Blaenbylan , ym mhlwyf Clydau , sir Benfro , hen dylwyth â'i achau yn olrhain i Lywelyn ap Gwilym o'r Cryngae (a oedd yn ewythr i'r bardd Dafydd ap Gwilym ), ac Ednyfed Fychan , yn ôl yr achydd William Lewis ( N.L.W. Bronwydd MS. 7179 ). Adwaenai Richard Fenton ef a'i frawd William yn dda a dywed mai ym Mlaenbylan , cyn i'r hen gartref syrthio'n adfeilion tua 1740-50 , y magwyd ef, ac ychwanega mai'r ddau frawd oedd yr olaf o'r teulu. Hwyrach mai mab ydoedd i'r Morris Morgan , Blaenbylan , a'i wraig Hannah , a adawodd yn ei ewyllys, 25 Mai 1725 (sydd yn awr yn Ll.G.C. ), arian ar gyfer addysg ei blant ieuainc, Sarah , Morris , a David . Ym mis Hydref 1766 fe'i penodwyd yn glerc yn swyddfa ysgrifennydd y wladwriaeth ac yn ysgrifennydd preifat i Shelburne . Bu'n gwasnaethu yn Quebec , 1768-70 . Penodwyd ef yn is-ysgrifennydd y wladwriaeth ac yn 1782 yr oedd yn gweithredu fel ysgrifennydd i'r llywydd Guy Carleton yng Nghaerefrog Newydd . Yn 1783 ef oedd ysgrifennydd y genhadaeth i sefydlu heddwch ag America . Yr oedd Morgan yn awdur nifer o bamffledau ar destunau gwleidyddol a chymdeithasol ( 1758-94 ), ond ei waith mwyaf cofiadwy yw'r ysgrif gampus Essay on the Dramatic Character of Sir John Falstaff , 1777 . Bu farw yn Knightsbridge , 28 Mawrth 1802 .

Ffynonellau:

  • Oxford Dictionary of National Biography ;
  • Richard Fenton , A Historical Tour through Pembrokeshire (arg. 1af), 490-4 [= arg. 1903, 269; gw. hefyd 265, 272].

Awdur:

Dr Bertie George Charles, Ph.D., (1908-2000), Aberystwyth

Atodiadau a chywiriadau:

MORGAN , MAURICE ( Bywg. , 610).

Cywirer rhif llsgr. Bronwydd i 7170 .

Blwyddyn Cyhoeddi: 1953-54