Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



MORGAN , ROBERT ( 1621 - 1710 ), gweinidog gyda'r Bedyddwyr ,

o Landeilo-Talybont ( Pontardulais ); dywedir ei eni yn 1621 . Yr oedd yn bresennol yng nghymanfa eglwysi bore Bedyddwyr Cymru yn 1653 a 1654 , fel cennad o Gaerfyrddin , ac yn arwyddo'r penderfyniadau, ond nid oes sicrwydd ei fod yn weinidog yno. Chwalwyd yr eglwys honno yn erledigaeth yr Adferiad , a daeth yntau'n gyd-weinidog â Lewis Thomas , y Mŵr , ar Fedyddwyr Ilston , gan ofalu'n bennaf am adran y gorllewin, yn arbennig yn ardaloedd Llangennech a Llannon , lle y treuliodd weddill ei oes. Ceir cyfeiriadau ato yn 1672 yn codi trwyddedau addoli ar dai byw yno, ac yn 1684 yn derbyn gwarant, gyda'i fab David o Lynllwchwr ac eraill o ardaloedd Abertawe a Llangyfelach , i ymddangos gerbron y Sesiwn Fawr am wrthod mynychu cyfarfodydd yr eglwysi plwyf. Yr oedd yn gennad hefyd yng nghymanfa Llundain yn 1689 . Ni wyddys dydd ei farw, ond fe'i claddwyd yn Llandeilo-Talybont ar 5 Ebrill 1710 . Bu'n cadw ysgol yn ei gartref, a dywedir ei fod yn brydydd . Ganed iddo chwech o blant, gan gynnwys David ; John , a fu farw ar gychwyn ei weinidogaeth yn Warwick , 12 Mai 1703 , yn 24 oed; Hannah , gwraig Arthur Melchior , y ceir ei henw hi a'i gŵr ymhlith yr aelodau a ollyngwyd o Abertawe i Bennsylfania yn 1710 ; a Robert (neu Morgan ) y dywedir ei fod yn ysgolfeistr yn Horsley Down , Llundain .

Ffynonellau:

  • Hanes y Bedyddwyr ymhlith y Cymry (arg. 1885 ), 101-3, 107, 111-4, 178;
  • Trafodion Cymdeithas Hanes Bedyddwyr Cymru , 1912-3 , 7-8; 1916-9, 57;
  • A History of Carmarthenshire , ii ( 1939 ), 149-50, 173-4;
  • N.L.W. Llawysgrif Penrice a Margam yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru 6029;
  • Hanes y Bedyddwyr yn Nghymru , 1893–1907 , ii, 460-1;
  • Geiriadur Bywgraffyddol o Enwogion Cymru , ii, 293-4.

Awdur:

Benjamin George Owens, M.A., Aberystwyth

Blwyddyn Cyhoeddi: 1953-54