Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



MORGAN , DAFYDD SIENCYN ( 1752 - 1844 ), cerddor ;

g. yn 1752 yn Penshingrug , Llangrannog , sir Aberteifi , mab clochydd eglwys y plwyf . Yr oedd ei dad yn deall cerddoriaeth, a chanddo ef y cafodd y mab ei wersi cyntaf mewn cerddoriaeth. Yn 20 oed ymunodd â chartreflu milwrol sir Benfro , a chafodd gyfleustra i ehangu ei wybodaeth gerddorol, a dysgu canu y clarinet . Wedi iddo ddychwelyd i Langrannog penodwyd ef yn arweinydd canu yn eglwys y plwyf , a daeth yn enwog fel cerddor . Dechreuodd gynnal dosbarthiadau cerddorol , rhoddodd ei le i fyny fel arweinydd canu'r eglwys , ac aeth ar daith am rai misoedd trwy Ogledd Cymru i ddysgu cerddoriaeth , gan aros ym Machynlleth , Dolgellau , Bangor , ac yn sir Fôn . Wedi hynny aeth trwy siroedd Morgannwg a Mynwy . Ymunodd â'r Annibynwyr yn y Capel Isaf , Llechryd , a phenodwyd ef yn arweinydd y canu yno. Cyfansoddodd amryw donau ac anthemau . Ceir ei anthem ‘ Teyrnasa Iesu Mawr ’ yn Casgliad o Donau , 1843 , dan yr enw ‘ Mercurial ’ wedi ei threfnu gan J. Ambrose Lloyd . Trefnwyd hi hefyd gan D. Emlyn Evans yn Cronicl y Cerddor rhif 22, a bu mewn bri mawr hyd ddiwedd y ganrif ddiwethaf. Ymddangosodd ei donau yn Lleuad yr Oes , 1828 , Caniadau Seion , ac yn Swn Addoli . Y dôn ‘ Horeb ’ yn Swn Addoli ydyw y dôn ‘ Penllyn ,’ 8.7.3. Bu f. 18 Tachwedd 1844 ym Mhenllwyndu , ger Aberteifi , a chladdwyd ef ym mynwent Llangoedmor , ger Aberteifi .

Ffynonellau:

  • M. O. Jones , Bywgraffiaeth Cerddorion Cymreig , Cymdeithas yr Eisteddfod Genedlaethol, 1890 ;
  • Enwogion Ceredigion , 1869 ;
  • Y Drysorfa , 1934 ;
  • Y Cerddor , Gorffennaf 1889 .

Awdur:

Robert David Griffith, M.A., (1877-1958), Hen Golwyn

Blwyddyn Cyhoeddi: 1953-54