Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



MORGAN , WILLIAM ( 1819 - 1878 ), bardd ;

g. 3 Gorffennaf 1819 yng Nghefn-coed-cymer , gerllaw Merthyr Tydfil . Yr oedd ei fam yn nith i'r Dr. George Lewis [q.v.] . Symudodd y rhieni i Aberdâr pan oedd y plant yn ieuanc. Daeth y mab yn flaenllaw yng nghylchoedd Methodistaidd Aberdâr a'r cylch. Yr oedd yn gyfeillgar â John Roberts (‘ Ieuan Gwyllt ’) [q.v.] , a ddaeth i'r ardal i olygu Y Gwladgarwr , 1858 ; iddynt hwy, yn anad neb, y mae'r clod am sefydlu y ‘gymanfa ganu’ ( 1859 ), sefydliad a ledodd trwy Gymru yn fuan wedi hynny. Priododd Mary , chwaer Noah Morgan Jones (‘ Cymro Gwyllt ’). Daeth Ann , ei chwaer, yn wraig David Williams (‘ Alaw Goch ’) [q.v.] . Bu f. 7 Medi 1878 a chladdwyd yng nghladdfa Aberdâr .

Ffynonellau:

  • Ben Morus , Enwogion Aberdâr , 1910 ;
  • The Aberdare illustrated almanac , 1896 , 45;
  • Y Cylchgrawn , Hydref 1878 a Ionawr 1879 ;
  • Y Traethodydd , 1879 , 115-27;
  • Y Geninen (Gŵyl Dewi), 1908 , 54;
  • John Mills , Hanes Bethania, Aberdâr ;
  • NLW MSS 2196-7.

Awdur:

Watkin William Price, M.A., (1873-1967), Aberdâr

Blwyddyn Cyhoeddi: 1953-54