Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



MORRIS , DAVID ( 1744 - 1791 ), pregethwr gyda'r Methodistiaid Calfinaidd ac emynydd ;

g. yn 1744 yn Lledrod , sir Aberteifi , mab Morris Morgan . Dywedir mai porthmon ydoedd ym more'i oes, ond ni wyddys am ei gysylltiadau crefyddol y pryd hynny. Dechreuodd bregethu gyda'r Methodistiaid yn 1765 a daeth i amlygrwydd yn fuan fel pregethwr nerthol, a chafodd ddylanwad mawr ar y werin yn ystod ei deithiau dros Gymru . Dechreuodd dewychu o ran ei gorff pan oedd yn ieuanc, a rhwystrwyd ef gan hynny rhag teithio gymaint â rhai o'i gyfoeswyr. Symudodd i Dŵr-gwyn , plwyf Tredreyr , yn 1774 , ar gais y seiat Fethodistaidd yno i'w bugeilio, a bu'n trigo ym Mhen-y-ffos . Claddwyd Mary , ei wraig, yn 1788 , a chanodd Williams Pantycelyn farwnad iddi; enwir ‘ Betti ,’ ei ail wraig, ym marwnad Thomas Jones i'w goffadwriaeth. Mab y wraig gyntaf oedd yr enwog Ebenezer Morris [q.v.] . Bu f. 17 Medi 1791 a chladdwyd ef ym mynwent Tredreyr . Yr oedd David Morris yn emynydd o fri hefyd. Cyhoeddwyd casgliad o'i emynau o wasg J. Ross , Caerfyrddin , yn 1773 , sef Can y Pererinion Cystuddiedig ar eu Taith tua Seion , etc., sy'n cynnwys ‘ N'ad im fodloni ar ryw rith ,’ ‘ Mae pawb o'r brodyr yno'n un, ’ etc. Y mae ‘ Marwnad i Rees Williams o Gauo ’ yn y casgliad uchod, a chyhoeddodd Marwnad ar Farwolaeth Llewelyn Dafydd o Blwyf Trecastell , etc., o'r un wasg yn 1783 .

Ffynonellau:

  • W. Williams , Marwnad Mary Morice , 1788 , 1788 ;
  • T. Jones , Marwnad neu dduwiol goffadwriaeth o farwolaeth Dafydd Morys, o Ben-y-ffos, ym mhlwyf Troed-yr-aur, yn Sir Aberteifi, yr hwn, wedi iddo bregethu … ychwaneg na saith ar hugain o flynyddau, a ymadawodd o'r byd hwn Medi 16, 1791, yn 47 mlwydd oed , Caerfyrddin, 1791 , 1791 ;
  • Y Traethodydd , 1872 , 70-3;
  • Y Gwyddoniadur Cymreig , 1889–96 , vii, 553;
  • Methodistiaeth Cymru , 1851–6 , ii, 83-7;
  • Y Tadau Methodistaidd , 1895 , i, 483-90;
  • J. Thickens , Emynau a’u Hawduriaid , 1945 , 46.

Awdur:

Y Parch. Gomer Morgan Roberts, M.A., (1904-93), Pont-rhyd-y-fen / Llandudoch / Llandybïe

Blwyddyn Cyhoeddi: 1953-54