Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



MORRIS , RUPERT HUGH ( 1843 - 1918 ), clerigwr a hynafiaethydd ;

g. yn Nhreffynnon 16 Mawrth 1843 , yn ail fab i'r cyhoeddwr William Morris ( 1812 - 1886 ) [q.v.] . O ysgol Rhuthyn , aeth yn Ebrill 1861 i Goleg Iesu yn Rhydychen ; graddiodd yn 1865 gydag anrhydedd yn y clasuron ( D.D. 1884 ). Ar ôl pedair blynedd yn athro yn ysgol Rossall (a chael ei urddo yn 1867 ), bu'n brifathro'r coleg hyfforddi yng Nghaerfyrddin o 1869 hyd 1876 ; yn 1873 cafodd ganoniaeth yn Nhyddewi , a ddaliodd weddill ei oes. O 1876 hyd 1884 bu'n brifathroYsgol Godolphin ’ yn Hammersmith (gyda ficeriaeth yn Llundain , 1878-82 ); ond yn 1884 symudodd i Eccleston , yn gaplan a llyfrgellydd i'r dug Westminster . Gwnaeth waith hanesyddol da yn ystod ei 10 mlynedd yno — gellir nodi ei Chester during the Plantagenet and Tudor Reigns , 1894 , a'i lyfr, 1895 , ar hanes esgobaeth Caerlleon . Yn 1894 cafodd gan y dug ficeriaeth S. Gabriel's , Pimlico , lle y bu f. 2 Ionawr 1918 . Bu'n aelod o Gymdeithas Hynafiaethol Cymru o 1890 ymlaen, ac yn olygydd Archaeologia Cambrensis o 1907 hyd 1918 ; cyfrannodd ysgrifau da iawn i hwnnw. Dros y gymdeithas hefyd y golygodd yn 1909-11 Parochialia Edward Lhuyd [q.v.] ; ond ni fedrai ddigon o Gymraeg i wneud llwyr gyfiawnder â'r gwaith hwnnw.

Ffynonellau:

  • Ysgrif goffa (gan John Fisher ond odid) yn Archaeologia Cambrensis , 1918 , 178-80;
  • Foster , Alumni Oxonienses

Awdur:

Yr Athro Emeritus Robert Thomas Jenkins, C.B.E., D.Litt., Ll.D., F.S.A., (1881-1969), Bangor

Blwyddyn Cyhoeddi: 1953-54