Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



MORRIS , Syr LEWIS ( 1833 - 1907 ), bardd ;

g. 23 Ionawr 1833 , yng Nghaerfyrddin , mab Lewis Edward William Morris — yr oedd yn or-ŵyr i Lewis Morris (‘o Fôn ’) [q.v.] . Bu yn ysgol ramadeg y Frenhines Elisabaeth , Caerfyrddin , yn ysgolion y Bont-faen a Sherborne , ac yng Ngholeg Iesu , Rhydychen ( 1851 ; graddiodd yn 1856 ), ac fe'i derbyniwyd yn fargyfreithiwr yn 1861 . Cyhoeddodd yn 1871 , eithr heb roddi ei enw wrtho, Songs of Two Worlds ; daeth ail a thrydedd gyfres o dan yr un teitl yn 1874 a 1875 . Dilynwyd y rhain gan gyfrolau eraill o farddoniaeth; o'r rhain The Epic of Hades , 1876-7 , ydyw'r mwyaf adnabyddus a'r mwyaf uchelgeisiol. Y mae ei farddoniaeth yn iachus ac yn llifo'n rhwydd eithr heb fawr ysbrydoliaeth ynddi. Gwnaeth waith a bery'n hwy na'i farddoniaeth drwy hyrwyddo addysg uchelraddol yng Nghymru . Yn 1878 daeth yn gydysgrifennydd Coleg Prifathrofaol Aberystwyth , bu'n gyd-drysorydd y sefydliad hwnnw, 1889-96 , ac yn is-lywydd o 1896 hyd ei farw. Ceisiodd lawer tro gael ei ddewis yn aelod seneddol , eithr methodd; Rhyddfrydwr ydoedd o ran ei wleidyddiaeth. Priododd, 1868 , Florence Julia Pollard , a bu iddo ef a'i wraig ddwy ferch ac un mab. Bu f. 10 Tachwedd 1907 .

Ffynonellau:

  • Oxford Dictionary of National Biography ;
  • Camb. Hist. of English Lit.

Awdur:

Yr Athro Gwyn Jones, M.A., (1907-99), Aberystwyth / Caerdydd

Blwyddyn Cyhoeddi: 1953-54