Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



MORUS DWYFECH , neu MORUS ap DAFYDD ab IFAN ab EINION ( fl. c. 1523-1590 ), bardd ,

o Eifionydd neu o Lŷn , a gymerodd ei enw, y mae'n debyg, oddi wrth yr afon Dwyfech ( Dwyfach heddiw). Cafodd ei drwydded yn eisteddfod Caerwys , 1523 . Ni wyddys lawer o fanylion am ei fywyd, ond awgrymir iddo ddal perthynas agos â theulu Talhenbont cyn iddo fynd fel bardd teulu i Gefnamwlch . Ymddengys iddo gyfyngu ei deithiau clera i Wynedd ; canodd i'r rhan fwyaf o deuluoedd bonheddig y cylch, ac yn eu plith rai Cefnamwlch , Clenennau , Ystumcegid , Talhenbont , Plas Du , Glyn Dwyfech , Castellmarch , Llwyndyrys , Bodfel , Glynllifon , Trefeilir , a Gwydir . Gadawodd hefyd lawer o gerddi ar amrywiol destunau eraill, yn cynnwys cywyddau dychan, cywyddau ac englynion i ferch, amryw englynion yn cynnwys rhai crefyddol, un i'w wraig ei hun, rhai ateb i Huw Arwystl ac hefyd i Wiliam Llŷn , un i dref Caernarfon , ac un arall i Nefyn . Gwnaeth ei ewyllys ar ffurf tri englyn. Ynddi dymunai ei gladdu ym Mhenllech , ac ymddengys oddi wrth gywyddau marwnad a gyfansoddodd Siôn Phylip a Huw Pennant i'r bardd iddo gael ei ddymuniad.

Ffynonellau:

  • Owen Owens , ‘Gweithiau Barddonol Morus Dwyfech’ (traethawd M.A. Prifysgol Cymru, 1944, yn Ll.G.C.).

Awdur:

Miss Ray Looker, (Mrs Ray Morgan), Caerdydd / Rhymni

Blwyddyn Cyhoeddi: 1953-54