Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



NEWELL , EBENEZER JOSIAH ( 1853 - 1916 ), clerigwr, ysgolfeistr, a hanesydd ;

g. yn Southwark yn 1853 yn ail fab i C. W. Newell . Aeth yn 1872 i Goleg Worcester , Rhydychen , a graddiodd yn 1876 . Bu'n athro mewn ysgol yng Nghaerdydd . Urddwyd ef yn 1890 , yn gurad yng Nghastell Nedd , a chadwai ysgol yno. Agorodd ysgol ym Mhorthcawl yn 1891 , a chynhaliai ddosbarthiadau nos ; trwyddedwyd ef hefyd yn gurad Trenewydd Notais . Yn llyfrgell Cwrt Notais (gw. yr ysgrif ar Knight o Landidwg ) enynnwyd ynddo ddiddordeb yn hanes yr Eglwys yng Nghymru , a gwnaeth waith da ar y pwnc — yr oedd hefyd yn aelod blaenllaw o Gymdeithas Hynafiaethau Cymru . Heblaw cyfrol o farddoniaeth ( The Sorrow of Simona ), 1882 , cyhoeddodd A Popular History of the Ancient British Church , 1887 ; A History of the Welsh Church to the Dissolution of the Monasteries , 1895 (traethawd buddugol yn yr eisteddfod genedlaethol); The Diocese of Llandaff , 1902 ; a S. Patrick, his Life and Teaching , 1890 . Ddiwedd 1900 , cafodd ficeriaeth Neen Sollers , Cleobury Mortimer (yn sir Amwythig ), a bu f. yno ddechrau Mehefin (claddwyd 6 Mehefin) 1916 .

Ffynonellau:

  • Foster , Alumni Oxonienses ;
  • Crockford's Clerical Directory ;
  • Shropshire Parish Register Society. [Publications] , 1900 ff ;
  • gwybodaeth gan ei fab, y Parch. L. B. C. Newell .

Awdur:

Yr Archddiacon Lawrence Thomas, D.D., (1889-1960), Aberafan

Blwyddyn Cyhoeddi: 1953-54