Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



NOTT , Sir WILLIAM ( 1782 - 1845 ), milwr ;

g. 20 Ionawr 1782 gerllaw Castell Nedd , mab Charles Nott , Shobdan , sir Henffordd . Cafodd ei addysg yng Nghastell Nedd ac yn ysgol ramadeg y Bont-faen hyd 1794 , pryd y daeth ei dad yn dafarnwr gwesty'r ‘Ivy Bush’ yn nhref Caerfyrddin . Yn 1798 ymunodd â chorff o wirfoddolwyr yng Nghaerfyrddin a chan iddo ddyfod i hoffi'r bywyd milwrol ymadawodd ( 1800 ) am yr India lle y cafodd gomisiwn swyddog yn y ‘ Bengal European Regiment .’ Bu'n gwasnaethu yn yr India — ar wahân i egwyl fer yn 1822 a dreuliodd yng Nghaerfyrddin — hyd nes iddo ymneilltuo oblegid afiechyd yn 1844 . Digwyddodd yr hyn yr enillodd fwyaf o enw iddo'i hun o'i blegid yn y rhyfel Afghan cyntaf , pryd yr arweiniodd lu o wŷr o Kandahar , gan orchfygu'r Afghaniaid yn Chuznee yn 1842 ac ymwthio ymlaen wedi hynny i Kabul . Treuliodd y cyfnod ar ôl ei ymneilltuad yng Nghaerfyrddin , lle y bu f. ar 1 Ionawr 1845 . Claddwyd ef yn eglwys S. Pedr . Y mae cofgolofn iddo ar y sgwâr yng Nghaerfyrddin a elwir yn awr yn Nott Square .

Ffynonellau:

  • J. H. Stocqueler , Memoir and Correspondence of Major-General Sir William Nott, G.C.B. , Llundain, 1854 , 1854 ;
  • Oxford Dictionary of National Biography

Awdur:

Yr Athro Samuel Henry Fergus Johnston, M.A., (1908-91), Aberystwyth

Blwyddyn Cyhoeddi: 1953-54