Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



POPKIN , JOHN ( fl. 1759-1824 ), cynghorwr Methodistaidd a Sandemaniad .

Gŵr bonheddig cyfoethog ydoedd, yn hanfod o Popkiniaid Ynysdawe , a'r Fforest ; bu'n byw ym Mhlas Tal-y-garn c. 1801 , ond trigai yn y Fforest , Llansamled , ym mlynyddoedd olaf ei oes. Ni wyddys pryd yr ymunodd â'r Methodistiaid , ond daw i'r golwg yn 1759 fel cynghorwr a wrthwynebai ddychweliad Howel Harris yn y sasiynau. Daeth o dan ddylanwad athrawiaethau J. Glass a R. Sandeman c. 1760 , a chreodd derfysg yn rhai o'r seiadau. Bu ar genhadaeth yn Ne a Gogledd Cymru , a sefydlodd achosion Sandemanaidd yn Abertawe , Llangadog , a Chaerfyrddin . Dadleuodd Williams Pantycelyn yn erbyn ei olygiadau yn y sasiwn, a diarddelwyd Popkin . Dechreuodd drosi a chyhoeddi llyfrau Glass a Sandeman yn GymraegAnghyfreithlondeb bwyta Gwaed , 1764 ; Llythyrau rhwng Samuel Pike a Robert Sandeman , 1765 ; a llyfrau eraill tebyg hyd 1768 . Dechreuodd gyhoeddi cyfres o lyfrau cecrus, dadleugar, o'i waith ei hun cyn diwedd y 18fed g. , a daliodd ati am flynyddoedd — Dychymmygion Dynol yn nghylch Ffydd , 1797 ; Llythyr oddi wrth John Popkin at y Parch. David Jones … ynghylch Natur Crefydd , 1801 . Cyhoeddodd lyfr yn erbyn esgob Tyddewi yn 1812 , sef Traethawd yn nghylch Natur ‘Ty Dduw,’ neu ‘Egluys Crist ,’ a llyfryn tebyg iddo yn 1813 . Ymddangosodd dau lyfr Saesneg ar ôl hynny, sef Further Remarks on the Unitarian … Doctrine , 1815 , a Observations on the Coming of the Son of God , 1821 . Cyhoeddodd Llythyr I oddiwrth J. Popkin at Gyfaill yn 1824 , a Llythr II, etc. , yr un flwyddyn. Cybolfa ryfedd yw ei ysgrifeniadau, ond dangosant wybodaeth helaeth o'r Ysgrythur ynghyd ag anianawd chwerw a meddwl dryslyd. Ni wyddys pryd y bu farw.

Ffynonellau:

  • Thomas Shankland , yn Cofiant J. R. Jones, Ramoth yn cynnwys casgliad helaeth o'i lythyrau , Caerfyrddin, 1913 , 757;
  • G. M. Roberts , Y Pêr Ganiedydd [Pantycelyn]. Cyfrol 1 Trem ar ei fywyd; Cyfrol 2: Arweiniad i'w waith , Cyfrol 1 Aberystwyth, 1949; Cyfrol 2 Aberystwyth, 1958 132-48, 156.

Awdur:

Y Parchedig Gomer Morgan Roberts, M.A., (1904-93), Pont-rhyd-y-fen / Llandudoch / Llandybïe

Atodiadau a chywiriadau:

POPKIN , JOHN ( Bywg. , 723)

Yn y 5ed llinell, ar ôl ‘ c. 1801’, gwthier ‘wedi ymbriodi â Mary , ferch James Prichard o'r Collenau , a fu'n byw ar un adeg yn Nhal-y-garn Fawr ’. Ac ar d. 724, noder i Popkin yn 1816 gyhoeddi Caniadau Cristianogol , casgliad o'i emynau. Cywirer ‘Glass’ i Glas y ddeudro.

Awdur:

Y Parchedig Gomer Morgan Roberts, M.A., (1904-93), Pont-rhyd-y-fen / Llandudoch / Llandybïe

Blwyddyn Cyhoeddi: 1953-54