THOMAS, ALFRED , barwn Pontypridd (1840-1927), o Fronwydd , Caerdydd ;
g. 16 Medi 1840, yn Llwyn-y-grant, Pen-y-lan, Caerdydd, yn fab i Daniel Thomas, ymgymerwr. Addysgwyd ef yn ysgol Weston, ger Bath, a threuliodd ei oes ym musnes ei dad. Daeth yn ŵr amlwg mewn llawer o gylchoedd cyhoeddus. Bu'n aelod o gyngor dinas Caerdydd am 11 mlynedd o 1875 ymlaen ac yn faer yn 1881-2. Bu'n aelod seneddol dros etholaeth newydd dwyrain Morgannwg o 1885 hyd ei ymddiswyddiad yn 1910. Yr oedd hefyd yn ustus heddwch dros Gaerdydd a Morgannwg, ac yn ddirprwy-raglaw Morgannwg. Rhoes gefnogaeth frwd i'r Coleg Prifysgol a godwyd yng Nghaerdydd yn 1882 a bu'n aelod o'r cyngor ac yn llywydd. Ef hefyd oedd llywydd cyntaf Amgueddfa Genedlaethol Cymru. Bedyddiwr ydoedd o ran crefydd, ac etholwyd ef yn llywydd Undeb Bedyddwyr Cymru yn 1886. Gwnaed ef yn farchog yn 1902, ac yn farwn yn 1912. Bu f. yn ddi-briod 14 Rhagfyr 1927.
Llyfryddiaeth:
- WwW, 1921;
- S. W. Daily News, 15 Rhagfyr 1927;
- The Daily Telegraph, 15 Rhagfyr 1927;
- West. Mail, 25 Mehefin 1930;
- Ser. Cymru, 23 Rhagfyr 1927;
- Ser. G., 1928, 40;
- Adroddiad Undeb Bed. Cym., 1886.
Awdur:
Benjamin George Owens, M.A., Aberystwyth
