WILLIAMS
,
JOHN
(‘
Ioan Rhagfyr
’;
1740
-
1821
)
;
g.
26 Rhagfyr 1740
, yn
Hafoty Bach
, plwyf
Celynnin
,
Meirionnydd
, mab
William Robert
Williams
, a'i fam yn berthynas i
Edward
Samuel
,
Llangar
[q.v.]
. Symudodd y teulu i fyw i
Dalywaen
, ger
Dolgellau
.
Gwneuthurwr hetiau brethyn
ydoedd y tad, a dysgodd y mab y grefft. Arferai
masnachwyr gwlân
o
Amwythig
letya yn
Nhalywaen
, a thynnwyd eu sylw at ddawn
John
Williams
i ddysgu, a thalasant am dri mis o addysg iddo yn
Amwythig
. Cafodd wersi mewn cerddoriaeth, a dysgodd
ganu'r trwmped a'r ffliwt
. Wedi dychwelyd gartref dechreuodd
gyfansoddi cerddoniaeth a barddoniaeth
. Yn
1763
priododd â
Jane
, merch
William
Jones
,
Bryn Rhyg
,
Dolgellau
. Yn
1772
rhoddodd ei grefft i fyny ac aeth yn
glerc
at
Edward
Anwyl
,
cyfreithiwr
, ac wedi hynny bu'n
cadw ysgolion
yn
Nhrawsfynydd
,
Abermaw
,
Dolgellau
, a
Llanelltyd
. Efe oedd
cerddor
enwocaf ei gyfnod, a
chyfansoddodd lawer iawn o gerddoriaeth offerynnol, anthemau, a thonau
. Bu rhai o'i anthemau yn boblogaidd am amser hir, a cheir ei donau ‘
Sabath
,’ ‘
Cemaes
,’ a ‘
Dyfroedd Siloah
’ yn ein casgliadau tonau. Ceir ei ddarnau offerynnol — yr ymdeithganau, gavottes, a minuets — yn
Y Cerddor Cymreig
(
‘
Ieuan Gwyllt
’
). Yn llyfr
Ffoulk Robert
Williams
(‘
Eos Llyfnwy
’ [q.v.]
) ‘
Cerddoriaeth o Gerddi Seion
’ mewn llawysgrif sydd yn y
Llyfrgell Genedlaethol
ceir 59 o donau a 21 o anthemau o waith
John
Williams
. Bu f.
11 Mawrth 1821
a chladdwyd ef ym mynwent
Llanfair Bryn Meurig
.
Llyfryddiaeth:
-
,
Mai 1822
;
-
,
Chwefror 1889
;
-
M. O. Jones
,
;
-
;
-
;
-
;
-
, ii, 645-6.
Awdur:
Atodiadau a chywiriadau:
WILLIAMS
,
JOHN
(‘
Ioan Rhagfyr
’;
Bywg.
, 985)
Sylwer mai yn
Ser. G.
,
Mai 1822
(nid ‘
Ser. Cym.
’) y ceir ei hanes.
