Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



MORGAN , HERBERT ( 1875 - 1946 ), gweinidog gyda'r Bedyddwyr a darlithydd prifysgol ;

g. 15 Medi 1875 yn yr Onllwyn , ger Castell Nedd , sir Forgannwg , ond tra'r oedd yn blentyn symudodd y teulu i'r Porth yng Nghwm Rhondda . Addysgwyd ef yn ysgol y Porth , ac am ysbaid, ar ôl gadael yr ysgol, bu'n glerc yng ngwasanaeth Bwrdd Dŵr Pontypridd . Yna aeth i academi Pontypridd ac oddi yno i goleg y Bedyddwyr a choleg y Brifysgol , Caerdydd . Graddiodd gydag anrhydedd mewn athroniaeth a Groeg ac aeth yn ei flaen yn 1902 i goleg Mansfield , Rhydychen , lle yr enillodd radd mewn diwinyddiaeth. Cafodd ysgoloriaeth o Ryd ychen i astudio ymhellach ym mhrifysgol Marburg yn yr Almaen . Yn 1906 derbyniodd alwad i fugeilio eglwys Gymraeg y Bedyddwyr yn Castle Street , Llundain , ac wedi chwe blynedd yno ymadawodd yn 1912 i gymryd bugeiliaeth eglwys Tyndale ym Mryste . Tra'n weinidog yno bu'n ymgeisydd aflwyddiannus dros y blaid Lafur am sedd Castell Nedd yn etholiad seneddol 1918 . Nid oedd ei ysbryd heddychol ef yn gymeradwy yn hinsawdd yr etholiad hwnnw. Yn 1920 penodwyd ef yn gyfarwyddwr Adran Efrydiau Allanol , Coleg y Brifysgol , Aberystwyth , a gwasanaethodd yn y swydd honno hyd iddo ymddeol yn 1940 . Yn 1945 etholwyd ef yn llywydd Undeb y Bedyddwyr Cymreig . Er ei fod ef ei hun yn rhyddgymunwr, ym mlwyddyn ei lywyddiaeth glynai'n dynn wrth argyhoeddiad ei enwad. Cyhoeddodd ef a J. Jenkins Esboniad ar Esaiah xl-xliii a lii, liii , ( Caerfyrddin , 1908 ). Cyhoeddwyd hefyd rai o'i ddarlithiau megis The Church and the Social Problem ( Caerfyrddin , 1911 ), Housing and Public Welfare ( 1912 ), Reason and Religion ( 1946 ). Yn 1919 ymddangosodd ei lyfr ar The Social Task in Wales ( Llundain ), a dwy flynedd yn ddiweddarach cyhoeddodd ef a Nathaniel Micklem , Christ and Caesar , cyfrol a ddisgrifid fel ymchwiliad i ddyletswyddau cymdeithasol. Bu f. 22 Medi 1946 yn 72 oed.

Ffynonellau:

  • Efrydiau Athronyddol , Caerdydd , x, 1947 ;
  • Seren Gomer , xxxvii, rhif i;
  • Walter P. John a Gwilym T. Hughes , Hanes Castle Street a'r Bedyddwyr Cymraeg yn Llundain , Llandysul, 1959 , 1959 .

Awdur:

Griffith Milwyn Griffiths, M.A., Aberystwyth

Blwyddyn Cyhoeddi: 1970