Llyfrgell Genedlaethol Cymru :: Y Bywgraffiadur Cymreig

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

WADE, GEORGE WOOSUNG (1858-1941), clerigwr, athro, ac awdur; g. 16 Awst 1858 yn China, mab Joseph Henry Wade, Shanghai, a'i addysgu yn ysgol Trefynwy a choleg Oriel, Rhydychen, lle'r ydoedd yn ysgolor. Enillodd glod yn y dosbarth cyntaf yn yr arholiad cyntaf yn y clasuron (1879) ac yn yr ail ddosbarth yn yr arholiad terfynol (1882). Gwnaed ef yn ddiacon yn 1885 a derbyniodd urddau offeiriad yn 1886. Bu'n gurad Basing, swydd Southampton, am dair blynedd, ac yn 1888 penodwyd ef yn athro Lladin yng ngholeg Dewi Sant, Llanbedr Pont Steffan. Bu yno am bedair blynedd a deugain, gan ymddeol o'i gadair a swydd athro hynaf yn 1932. Pr. Rachel Elinor, merch y Parch. F. H. Joyce, a chwaer Gilbert Cunningham Joyce, esgob Mynwy (q.v.). Yn 1934 derbyniodd radd Doethur mewn Diwinyddiaeth, er anrhydedd, gan Brifysgol Cymru, ac yr oedd hefyd yn ganon yn eglwys gadeiriol Llanelwy. Bu f. yn Nhrefynwy 15 Hyd. 1941, a'i gladdu yno.

Ac yntau'n athro yng ngholeg Dewi Sant am ddeugain mlynedd a mwy, bu gan Wade ddylanwad mawr ar genedlaethau o fyfyrwyr, ac felly drwyddynt ar yr Eglwys yng Nghymru. Wrth ddysgu rhoddai bwys mawr ar drylwyredd, ac ar undod pob gwybodaeth. Mewn neges at ei fyfyrwyr wrth ffarwelio â hwynt mynegodd ei hyder y byddai iddynt fyth gynyddu mewn gwybodaeth a gwir dduwioldeb.

Cynhyrchodd nifer mawr o lyfrau (gw. rhestr yn Who's Who). Yn eu plith gellir enwi ei lyfr ar Hanes yr Hen Destament, a aeth i ddeuddegfed argraffiad erbyn 1934: llyfr cyffelyb ar y Testament Newydd, a gyhoeddwyd gyntaf yn 1922: esboniadau ar lyfr Genesis, ail lyfr Samuel, a'r rhan fwyaf o'r Proffwydi Bychain: a llyfr ar ddogfennau'r Testament Newydd, a gyhoeddwyd yn 1934. Yr oedd ganddo hefyd ddiddordeb yn naear Cymru a'r siroedd cyfagos, a chyhoeddwyd llyfrau o'i waith (ar y cyd) ar Dde Cymru, ar Sir Fynwy, ar Wlad yr Haf, ac ar swydd Henffordd.

Llyfryddiaeth:

Www, 1941-50;
Foster, Alumni Oxon.;
Cylchgrawn Coleg Dewi Sant, 1933;
Cofnodion cyfarfod Llys Prifysgol Cymru, Gorff. 1934.

Awdur:

Thomas Iorwerth Ellis, M.A., (1899-1970), Aberystwyth