Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



MORGAN , RICHARD HUMPHREYS ( Bywg. , 611)

Cyhoeddwyd argraffiad cyntaf Phonographia yn 1876 . Yr ail argraffiad a gyhoeddwyd yn 1878 .

Atodiadau a chywiriadau:

MORGAN , RICHARD HUMPHREYS ( 1850 - 1899 ), gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd a llenor ;

g. yn Lluesty , Dyffryn Ardudwy , 14 Awst 1850 , mab y Parch. Edward Morgan [q.v.] . Bu yn academi Holt , mewn ysgol yn Hastings , yng Ngholeg y Bala ( 1865 ), a Phrifysgol Edinburgh a'r Coleg Newydd yno. Graddiodd yn M.A. Aeth yn weinidog ar eglwys Caersalem , Abermaw , ac ordeiniwyd ef 5 Medi 1877 . Yn 1888 aeth yn weinidog yr eglwys Saesneg ym Mhorthaethwy . Penodwyd ef i gasglu cronfa at Goleg y Bala yn 1892 ac ymneilltuodd o waith bugeiliol a mynd i fyw i Fangor . Bu'n ysgrifennydd pwyllgor Coleg y Bala o 1886 hyd 1899 . Bu f. ym Mangor 31 Mawrth 1899 a chladdwyd ef yn Nhywyn , Meirionnydd . Priododd, 23 Hydref 1879 , Barbara Elizabeth , merch Griffith Jones , Gwyddelfynydd , ger Tywyn , ac ŵyres i Richard Jones , y Wern [q.v.] . Ni bu ganddynt blant. Ysgrifennodd i'r Traethodydd , Y Geninen , Y Drysorfa , a chyhoeddiadau eraill ar bynciau llenyddol a gwleidyddol, a chymerodd ran amlwg yn yr ymdrech o blaid Datgysylltiad . O Fehefin 1889 hyd Ebrill 1891 bu'n golygu Cymru Fydd gydag O. M. Edwards . Cyfaddasodd gyfundrefn lawfer Pitman i'r Gymraeg yn Phonographia , 1878 .

Ffynonellau:

  • Y Traethodydd , Gorffennaf 1899 ;
  • Y Geninen (Gŵyl Dewi) 1900 ;
  • cofnodion teuluaidd.

Awdur:

Edward Morgan Humphreys, O.B.E., M.A., (1882-1955), Caernarfon

Blwyddyn Cyhoeddi: 1970