Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



SOMERSET , FITZROY RICHARD ( 1885 - 1964 ), 4ydd BARWN RAGLAN , milwr, anthropolegydd, ac awdur ;

g. 10 Meh. 1885 yn fab hynaf y 3ydd Barwn Raglan a'i wraig Ethel Jemima Ponsonby , merch y 7fed Iarll Bessborough , ac yn orwyr y Barwn Raglan cyntaf y rhoddwyd y teitl iddo yn 1852 pan oedd yn brif gadlywydd y lluoedd Prydeinig yn y Crimea . Addysgwyd ef yn Eton a'r Coleg Milwrol Brenhinol , Sandhurst . Yn unol a thraddodiad ei deulu ymunodd â'r fyddin yn y Grenadier Guards yn 1905 , a daeth yn gapten yn 1914 ac uch-gapten yn 1915 . Ei swydd gyntaf dros y môr oedd fel A.D.C. i lywodraethwr Hong Kong ( 1912-13 ). Yn 1913 ymunodd â byddin yr Aifft , ac arhosodd yn adran ddwyreiniol y Môr Canoldir tan 1921 , gyda'r lluoedd Eifftaidd am y chwe bl. cyntaf, ac o hynny nes ymddeol yn 1922 fel swyddog politicaidd ym Mhalestina . Fel cydnabyddiaeth o'i wasanaeth i'r Aifft gwnaethpwyd ef yn swyddog o Urdd y Nîl .

Gellir edrych ar y wedd filwrol hon fel y wedd gyntaf ar ei fywyd, a dilynwyd hi gan wedd arall, ychydig yn wahanol, yn y 1930au . Ond yr oedd perthynas amlwg rhwng y ddwy wedd. Yn ystod ei wasanaeth gyda'r lluoedd Eifftaidd daeth i ymddiddori'n fawr yn archaeoleg yr hen Aifft ac yn anthropoleg gorfforol y milwyr brodorol . Fe'i swynwyd gan gorffoledd ysblennydd y negroaid Nilotig . Ar ôl dychwelyd i Brydain datblygodd y diddordebau hyn. Yn 1932 cymerodd ran weithgar gyda'i gyfaill, yr Athro C. Daryll Forde ( Athro Daearyddiaeth ac Anthropoleg C.P.C. , Aberystwyth ) yn y cloddio ar fryngaer bwysig yr Oes Haearn ar Bendinas ger Aberystwyth . Erbyn 1933 yr oedd yn ddigon hyddysg mewn anthropoleg i lywyddu Adran H (anthropoleg) Y Gymdeithasfa Brydeinig er Hyrwyddo'r Gwyddorau , a thros y blynyddoedd 1945-47 cydnabuwyd ei ddiddordeb mewn anthropoleg gymdeithasol trwy ei ethol yn Llywydd y Gymdeithas Llên Gwerin . Ddeng ml. yn ddiweddarach yr oedd yn Llywydd Sefydliad Anthropolegol Brenhinol Prydain ac wedi ei ethol yn Gymrawd o Gymdeithas Hynafiaethwyr Llundain ( F.S.A. ). Yn y cyfamser troesai ei holl sylw at y maes archaeolegol yng Nghymru , gan ddal dilyniant o swyddi allweddol yn yr Amgueddfa Genedlaethol . Ef oedd cadeirydd y pwyllgor Archaeoleg a Chelfyddyd yno yn 1947-51 , trysorydd yr Amgueddfa , 1950-52 , is-lywydd 1952-57 , ac yn olaf ei Llywydd yn 1957-62 .

Wedi dychwelyd i Brydain , nid yn unig y bu'n aelod gweithgar o lawer cymdeithas ac ymddiddori mewn swyddi gweinyddol mewn sefydliadau cenedlaethol , ond bu hefyd yn brysur gyda chyhoeddi nifer helaeth o lyfrau a phapurau pwysig a diddorol mewn archaeoleg ac anthropoleg . Yn 1933 ymddangosodd Jocasta's crime - an anthropological study , a The Science of peace ; If I were a dictator ( 1934 ); The Hero - a study in tradition, myth and drama ( 1936 ); How came civilisation? ( 1939 ). Wedi Rhyfel Byd II , dilynwyd y rhain gan nifer o astudiaethau ar grefydd gyntefig: Death and rebirth ( 1945 ); The Origins of Religion ( 1949 ); The Temple and the house ( 1964 ). Fel y daeth yn fwyfwy cysylltiedig â'r Amgueddfa Genedlaethol closiodd ei berthynas â'r cyfarwyddwr , Syr Cyril Fox (gw. uchod) ac yn y blynyddoedd 1951-54 ymddangosodd y Survey of Monmouthshire houses I a II ar y cyd rhyngddynt. Y mae i'r arolwg bwysigrwydd arloesol.

Derbyniad lled anffafriol yn gyffredinol a gafodd ei weithiau anthropolegol, a hynny i raddau am mai cynhennus, cymhleth a rhy eang eu cwmpas i'w trin o fewn cyfyngiadau un gyfrol oedd y pynciau a drafodir ynddynt, pynciau yr oedd yn demtasiwn rhoi atebion syml i sefyllfaoedd tra chymhleth. Credai amryw ddysgedigion hefyd ei fod, ac yntau'n ŵr diddorol a chyfareddol, yn hoff o gynhyrfu'n fwriadol y rheini a goleddai'n gryf syniadau croes i'r eiddo ef a gwylio'u hymateb gyda difyrrwch, tra'n parhau ar y telerau personol mwyaf cyfeillgar â'r rhai a anghytunai ag ef. Enghraifft o'r peth yw ei syniadau ynglŷn â thwf amlwg y teimlad cenedlaethol Cymreig wedi Rhyfel Byd II .

Y tu ôl i'w ddiddordebau milwrol, anthropolegol ac archaeolegol, a'i orchestion y mae agwedd arall ar fywyd yr Arglwydd Raglan i'w hychwanegu, h.y. y gwasanaeth maith ac ymroddgar a roddodd i'r hen sir Fynwy a Gwent oll. Yr oedd yn Y.H. dros y sir er 1909 , a gwasanaethodd am 21 ml. ( 1928-49 ) fel aelod o gyngor sir Mynwy . Cymerodd ddiddordeb mawr ym mudiad y sgowtiaid , a bu'n gomisiynydd sirol am 27 ml. Gwnaethpwyd ef yn ddirprwy-raglaw yn 1930 ac yn arglwydd raglaw yn 1960 .

Yn 1923 pr. yr Anrh. Julia Hamilton , merch yr 11eg Barwn Bellhaven . Bu iddynt 2 fab a 2 ferch. Cartref y teulu oedd Cwrt Cefntila , Brynbuga, Myn. Bu f. 14 Medi 1964 .

Ffynonellau:

  • Gwybodaeth bersonol;
  • Reports of the meetings of the British Association for the Advancement of Science , 1933 .

Awdur:

Yr Athro Emrys George Bowen, M.A., F.S.A., (1900-83), Aberystwyth

Blwyddyn Cyhoeddi: 1997