Y Bywgraffiadur Cymreig



A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



EDWARDS, JOHN (1882-1960), gwleidydd a bargyfreithiwr;; g. yn Llanbadarn Fawr, Cer., 28 Chwef. 1882, mab James Edwards, gweinidog (A) Soar, Llanbadarn, a Rachel (g. Jones) ei wraig. Symudodd y teulu i Gastell-nedd erbyn 7 Ion. 1883 pan ddechreuodd y tad fugeilio eglwys Soar yn y dref honno; addysgwyd ef yn yr ysgol Frytanaidd a'r ysgol sir yng Nghastellnedd. Cafodd ysgoloriaeth i G.P.C. Aberystwyth, lle y cymerodd radd B.A. (Llund.) a bu'n athro ysgol yn Aberdâr am rai blynyddoedd.

Bu'n filwr yn Ffrainc gyda'r Ffiwsilwyr Brenhinol Cymreig a dyfarnwyd y D.S.O. iddo, cafodd reng is-gyrnol, a'i enwi ddwywaith mewn cadlythyrau. Bu'n chwarae rygbi dros Gymry Llundain a Middlesex. Etholwyd ef yn aelod seneddol (Rh.) dros Aberafon ym mis Rhag. 1918, ond collodd y sedd i Ramsay Macdonald yn 1921. Safodd fel ymgeisydd annibynnol dros Brifysgol Cymru yn 1923, ond George M.Ll. Davies a etholwyd (Bywg. 2, 8). Galwyd ef i'r Bar yn Gray's Inn yn 1921. Ef oedd siryf Ceredigion yn 1942. Yr oedd ganddo ddiddordeb yn y ddrama Gymraeg a chyhoeddodd ddrama Galw'r môr (1923) yn ogystal â chofiant i'w dad, Edwards Castellnedd (1935), ac ysgrifau yn ymwneud â'i alwedigaeth yn yr English and Empire Law Digest, a chyfnodolion eraill.

Pr. yn Llundain 27 Hyd. 1932 Gweno Elin merch hynaf Joseph Davies Bryan (a Jane, g. Clayton), Alecsandria, yr Aifft, un o noddwyr mawr C.P.C. Aberystwyth (gw. o dan BRYAN, ROBERT, Bywg.2, 69-70), a bu iddynt ddau fab a merch. Cartrefodd yn Llwyn, 11 West Road, Kingston Hill, Surrey a bu f. yn ysbyty Surbiton 23 Mai 1960. Claddwyd ei lwch yn Aberystwyth.

Llyfryddiaeth:

  • Www;
  • Camb. News, 5 Medi 1975, colofn ‘Will O'Whispers’;
  • [gwybodaeth gan ei ferch Rachel Davies, Llangynwyd].

Awdur:

Evan David Jones, F.S.A., (1903-87), Aberystwyth