Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



FOX , Syr CYRIL FRED ( 1882 - 1967 ), cyfarwyddwr Amgueddfa Genedlaethol Cymru, 1926-48 ;

g. 1882 yn fab i C. Fred Fox , F.S.A. , Bursledon , Hampshire , a'i wraig. Fe'i haddysgwyd yn Christ's Hospital , ysgol yn Horsham . Ar ôl gadael yr ysgol yn 16 ml. oed, aeth am hyfforddiant fel garddwr llysiau gan orffen yn Worthing , Sussex , lle y cyfarfu â Louis Cobbett , patholegydd ar staff y Comisiwn Brenhinol ar Dwbercwlosis , a'i perswadiodd i gymryd swydd clerc ar staff y comisiwn yn Stansted , Essex . Pan orffennodd y comisiwn ei waith, tuag 1912 , sefydlodd rhai o'i aelodau orsaf ymchwil yng Nghaergrawnt gan apwyntio Fox i ofalu am ei gweinyddiaeth hyd nes i'r Weinyddiaeth Amaethyddiaeth gymryd meddiant ohoni. Yn awr heb waith, trefnodd rhai o'i gyfeillion yng Nghaergrawnt iddo gofrestru am gwrs gradd yng Ngholeg Magdalen , Caergrawnt , ond ar derfyn ei flwyddyn gyntaf yno, ‘trwy gam academig deheuig a thra anghyffredin’, ni chyflawnodd ei gwrs gradd eithr ei symud yn hytrach dan y teitl ‘rhag-gymrawd’ i wneuthur gwaith ymchwil yn yr un coleg gan gynorthwyo yn amgueddfa archaeoleg ac anthropoleg y brifysgol. Enillodd The archaeology of the Cambridge region ( Caergrawnt , 1922 ) radd Ph.D. iddo.

Yn 1922 , pan wnaethpwyd R.E. Mortimer Wheeler , ceidwad adran archaeoleg Amgueddfa Genedlaethol Cymru , Caerdydd , yn gyfarwyddwr yr amgueddfa honno, daeth ei hen swydd fel ceidwad yr adran archaeoleg yn wag. Er bod cryn bwyso am gael archaeolegydd ‘o gefndir Cymreig’ i lenwi'r swydd, argymhellodd Wheeler ddewis Fox ac ef a ddewiswyd. Yn 1926 , pan ymadawodd Wheeler i gymryd swydd yn Llundain , dewiswyd Fox yn olynydd iddo eto fel cyfarwyddwr Amgueddfa Genedlaethol Cymru .

Yn ystod ei dymor fel cyfarwyddwr , parhaodd Fox i weithio yn y maes archaeolegol a chyhoeddodd yr Amgueddfa nifer o'i weithiau, yn eu plith The personality of Britain ( 1932 ), A find of the early Iron Age, Anglesey ( 1946 ) a (gyda'r Arglwydd Raglan ) Monmouthshire houses ( 1951-54 ). Gwnaeth arolwg hefyd o Glawdd Offa , a gyhoeddwyd mewn rhifynnau o Arch. Camb. Wedi ei ymddeoliad, cyhoeddodd yr Amgueddfa ei Pattern and purpose: a study of early Celtic art in Britain ( 1958 ). Derbyniodd lu o anrhydeddau; yn eu plith, ei urddo'n farchog ( 1935 ), F.B.A. ( 1940 ), gwobr G.T. Clark ( 1946 ), llywydd ( 1944-49 ) Cymdeithas Hynafiaethwyr Llundain a'i medalydd aur ( 1952 ), D. Litt. er anrh. Prifysgol Cymru ( 1947 ), llywydd y Gymdeithas Amgueddfeydd ( 1933-34 ), llywydd Cymdeithas Hynafiaethau Cymru ( 1933 ), cymrawd anrhydeddus Coleg Magdalen , Caer-grawnt ( 1953 ).

Bu'n br. ddwywaith: â (1) Olive Congreve-Pridgeon (bu f. 1932 ), cawsant ddwy ferch; (2) Aileen Mary Scott-Henderson , cawsant dri mab. Ar ôl ymddeol, trigai yng Nghaer-wysg , lle y bu f. 16 Ion. 1967 .

Ffynonellau:

  • Adnabyddiaeth bersonol;
  • ysgrif gan Syr Mortimer Wheeler , ‘Homage to Sir Cyril Fox’, 1-6, a llyfryddiaeth gyflawn, 502-12, yn y gyfrol deyrnged, Culture and environment. Essays in honour of Sir Cyril Fox (Llundain, 1963) ( 1963 ).

Awdur:

Iorwerth Cyfeiliog Peate, D.Sc., F.S.A., D.Litt., (1901-82), Sain Ffagan / Llandaf

Blwyddyn Cyhoeddi: 1997