Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



JONES , GWILYM CLEATON ( 1875 - 1961 ), rheolwr banc yn Cape Town a Johannesburg ;

g. 25 Mawrth 1875 yn Llanrug, Caern. , yn ail fab John Eiddon Jones ( Bywg. , 456) a Sarah Jones . Gweinidog yn Eglwys Bresbyteraidd Cymru oedd y tad. Cefnogai D. Lloyd George ac mewn llythyr cydymdeimlad a anfonodd Lloyd George at ei weddw o'r National Liberal Club , 16 Hyd. 1903 , cydnabu'r gwladweinydd mai Eiddon Jones a ofynnodd gyntaf iddo sefyll etholiad bwrdeistrefi Arfon . Addysgwyd Cleaton Jones yn ysgol ramadeg y Bala . Llwyddodd yn arholiad rhagarweiniol yr Incorporated Law Society of England and Wales 1889 . Erbyn 1893 yr oedd wedi dechrau gweithio gyda Chwmni Williams , Old Bank, Caer . Ymfudodd i Dde Affrig ( Cape Colony ar y pryd) ym mis Tach. 1902 yn fuan ar ôl marw ei frawd hynaf, Eiddon Rhys , yr oedd ganddo feddwl uchel ohono. Ymunodd â'r National Bank of South Africa Ltd. Fe'i dyrchafwyd yn gyfrifydd a rheolwr y swyddfa yn Cape Town a symudodd i'r un swydd yn Johannesburg . Pan ymddeolodd ar 25 Mawrth 1936 ef oedd rheolwr cyffredinol cynorthwyol De Affrig yn Adran Dominion, Colonial and Overseas Banc Barclay . Ym mis Gorff. 1940 fe'i penodwyd gan y Llywodraethwr Cyffredinol yn drysorydd cenedlaethol mygedol y National War Fund . Yr oedd hefyd yn rheolwr cwmni Heynes Mathew Ltd. o 1937 hyd 1958 . Gweithredai fel trysorydd mygedol Cape Western Regional Committee South African Institute of Race Relations . Ar bwys ei ddawn fel gweinyddwr a'i wybodaeth gyfreithiol fe'i gwahoddwyd i weithredu ar is-bwyllgor a godwyd i lunio cyfansoddiad Institute of Bankers South Africa . Daeth yn aelod o gyngor y corff hwnnw. Yr oedd yn Gymro twymgalon ac yn aelod blaenllaw o gymdeithasau Cymraeg Johannesburg , Pretoria a Cape Town . Fe'i hetholwyd yn aelod am oes o Gymdeithas Gymraeg Cape Town . Yr oedd yn amlwg yng nghylchoedd yr Eglwys Fethodistaidd a gweithredodd fel arolygwr ysgol Sul , athro , blaenor , ysgrifennydd a llywydd yr eglwys Gymraeg yn Cape Town . Dangosodd yr un gweithgarwch yn Johannesburg . Pregethai yn Gymraeg . Cefnogasai eisteddfod Cape Town o'i chychwyn. Urddwyd ef, o dan yr enw ‘ Ab Eiddon ’, yn aelod o Orsedd y Beirdd yn Eist. Gen. Dinbych 1939 ac yr oedd yn un o islywyddion Anrh. Gymd. y Cymmr. Ei frawd ieuengaf oedd John David Rheinallt Jones (gw. isod) ac yr oedd yn edmygydd brwd o'i lafur ef fel cyfarwyddwr y South African Institute of Race Relations . Yr oedd ganddo bedair chwaer. Pr. (1), Esther Anne Davies , Llandeilo , a ganwyd iddynt fab a phedair merch. Bu farw'r mab, yn Alecsandria , yr Aifft , 1941 , ac yntau, ar y pryd, yn gapten yn y Transvaal Scottish Regiment . Ar ôl marw ei wraig yn 1940 pr. (2), Mrs Alice Lilian Williams , Johannesburg . Bu f. Cleaton Jones yn Cape Town 30 Medi 1961 ac amlosgwyd ei weddillion.

Ffynonellau:

  • Gwybodaeth gan ei ferch, Mrs. Mair Lubynski, Camps Bay, Cape Town .

Awdur:

Gwilym Arthur Jones, (1925-98), Bangor

Blwyddyn Cyhoeddi: 1997