Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



NOVELLO , IVOR ( DAVID IVOR DAVIES cyn 1927; 1893 - 1951 ), cyfansoddwr, dramodydd, ac actor ar lwyfan a ffilm ;

g. yn 95 Cowbridge Rd , Caerdydd , 15 Ion. 1893 , i deulu cerddorol iawn a symudodd yn fuan wedyn i Lwyn-yr-eos , 11 Cathedral Rd , Caerdydd , yn unig fab i David Davies , casglwr trethi lleol , a Clara Novello Davies ( Bywg. 2, 7) . Mynychodd ysgol Mrs. Soulez gerllaw a chafodd wersi cerdd gan ei fam a ( Syr ) Herbert Brewer , Caerloyw . Gyda'i lais soprano da enillodd wobrwyon mewn eisteddfodau, ac ysgoloriaeth i ysgol Coleg Magdalen , Rhydychen , pan oedd yn 10 oed. Yn fuan daeth yn unawdydd i gôr y coleg ond ni chanodd yn gyhoeddus wedi i'w lais dorri yn 16 oed. Dychwelodd adref i roi gwersi piano a chyfeilio yng nghyngherddau ei fam ond aeth i Lundain ymhen blwyddyn; parhaodd fel cyfeilydd iddi yno a dechrau cyfansoddi baledi . Yn 1913 symudodd i 11 Aldwych ac yno y cartrefodd weddill ei oes, er fod ganddo ail gartref yn Downley, Bucks. , a phrynodd Redroofs , ger Maidenhead , yn ddiweddarach. Bu f. yn ddisymwth, 6 Mawrth 1951 , yn fab gweddw ar frig ei yrfa.

Treuliodd ei oes ymron i gyd mewn awyrgylch gerddorol. Gweithiai'n ddi-baid, yn perfformio mewn ffilmiau neu ddramâu — llawer ohonynt o'i waith ei hun — weithiau'n ffilmio yn ystod y dydd, ar lwyfan yn yr hwyr, a threulio pob munud rydd yn ysgrifennu a chyfansoddi gweithiau newydd, bron pob un yn fwy disglair na'r rhai a'i blaenorodd. Nid oedd ond pymtheg oed pan, o dan yr enw Ivor Novello , y cyhoeddwyd ei gân gyntaf, ‘ Spring of the year ’. Yn un ar hugain oed daeth yn enwog fel cyfansoddwr ‘ Keep the home fires burning ’ i eiriau Lena Guilbert Ford . Ysgrifennodd a chyfansoddodd tua 60 o faledi a chaneuon, ‘ We'll gather lilacs ’ yn eu plith. Ymunodd â llu awyr y llynges yn 1916 ond methodd fel peilot a throsglwyddwyd ef i'r Weinyddiaeth Awyr . Yn y cyfamser cyfansoddodd gerddoriaeth i'r sioe Theodore & Co. Anfonwyd ef ar daith lwyddiannus i Sweden yn 1918 fel difyrrwr i wrth-wneud effaith propaganda Almaenig yn y wlad honno. Wedi ei ryddhau yn 1919 cymerodd y brif ran mewn ffilm Llundeinig , The Call of Blood ; wedi hynny enwogodd ei hun fel prif actor mewn tuag 16 o ffilmiau ym Mhrydain a'r Amerig . Ei ddyhead pennaf oedd bod yn actor ar lwyfan a gwireddwyd ei freuddwyd yn 1921 , pryd y cafodd ran fechan yn Deburaut . Profodd The Rat , ei ddrama gyntaf (a ffilmiwyd wedyn), yn llwyddiant iddo ef fel awdur a chwaraewr . Ysgrifennodd a chymerodd ran mewn llawer o ddramâu eraill cyn troi at gyfansoddi miwsig i gomedïau cerdd , ynghyd ag ysgrifennu'r geiriau i rai ohonynt. Dyma ei weithiau mwyaf poblogaidd, gan ddechrau gyda Glamorous Night ( 1935 ), a'r seithfed a'r olaf, King's Rhapsody ( 1949 ) yn goron ar y cyfan. Yr oedd yn ddyn golygus iawn ac wrth ei fodd yn difyrru pobl. Er nad oedd yn actor mawr, cafwyd tystiolaeth ddigamsyniol mai ef a ddenai'r tyrfaoedd pan fyddai'n un o'r chwaraewyr. Gw. Sandy Wilson , Ivor ( 1975 ), am restr ryfeddol o'i ganeuon, dramâu, ffilmiau a chomedïau cerdd, ei berfformiadau niferus ar lwyfan ac mewn ffilm, a'i waith fel cynhyrchydd a rheolwr ; hefyd am gyfeiriadau at fywgraffiadau cynharach. Gosodwyd penddelw ohono yn Theatre Royal , Drury Lane , a chofebau i nodi man ei eni a'i gartref yn Llundain lle y bu farw.

Ffynonellau:

  • Who was who? ;
  • W. Macqueen-Pope , Ivor the story of an achievement. A biography of Ivor Novello , Caerdydd, 1951 ( 1951 );
  • D.R. Davies , 52, yn LlGC;
  • NLW MSS 20972-3 am ohebiaeth rhwng Ivor Novello a Syr Edward Marsh .

Awdur:

Dr Mary Auronwy James, Aberystwyth

Blwyddyn Cyhoeddi: 1997