Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



POWYS , JOHN COWPER ( 1872 - 1963 ), nofelydd, bardd, beirniad llenyddol, ac athronydd poblogaidd ,

yr unig un o feibion Charles Francis Powys i bwysleisio hawl ei dad i dras Gymreig ; g. yn Shirley , swydd Derby , ar 8 Hyd. 1872 , yn un o un-ar-ddeg o blant. Yno yr oedd y tad yn dal ei fywoliaeth eglwysig gyntaf, ond yn 1879 symudodd i Dorchester , a thrachefn yn 1885 i ficeriaeth Montacute , yng Ngwlad-y-Haf . Yn ei hunangofiant ( 1934 ) dywed fod y tad yn cyhoeddi ei ddisgyniad o Rodri Mawr , ‘ brenin holl Gymru '. Gellir olrhain achau'r tad dros chwe chanrif i Bowysiaid Trefaldwyn , ac mewn cyfnod diweddarach i'r Syr Thomas Powys cyntaf o Lilford (bu f. 1719 ). O du ei fam, Mary Cowper-Johnson , cafodd John Cowper Powys waed mwy llenyddol y beirdd John Donne a William Cowper . Addysgwyd ef yn Ysgol Sherborne a Choleg Corff Crist , Caergrawnt .

Yn 1894 drifftiodd i swydd darlithydd i nifer o ysgolion merched yn Hove , Sussex . Ei gyhoeddiad cyntaf oedd Odes and other poems , 1896 . Yn yr un flwyddyn pr. Margaret Alice Lyon . Bu iddynt un mab; goroesodd yntau'r wraig a'r mab. Yn 1899 wedi darlith ragarweiniol ar Syr John Rhŷs ( Bywg. , 793-4) penodwyd ef yn ddarlithydd teithiol dros fwrdd estyn Prifysgol Rhydychen , a chychwynnodd ar fywyd o grwydro, yn Lloegr i ddechrau, ac i arloesi gyda chyrsiau yn Dresden a Leipzig , yna o 1905 , yn America . Dechreuodd ar ei yrfa ddarlithio lwyddiannus iawn yno gyda thaith aeaf o dan nawdd y gymdeithas estyn addysg prifysgol a oedd â'i chanolfan yn Philadelphia . O 1909 i 1929 bu'n darlithio'n llawn amser yn America (gyda hafau yn Lloegr ) ac ymweld â phob talaith ond dwy. Yn 1914 aeth ei drefnydd-llwyfan , Arnold Shaw , gŵr o sir Efrog , yn gyhoeddwr , a dechreuodd gyrfa ysgrifennu Powys gydag ysgrif ar The menace of German culture . O fewn dwy neu dair blynedd cynhyrchodd i Shaw ei ddwy nofel gyntaf, Wood and stone a Rodmoor , dwy gyfrol o feirniadaeth lenyddol, Visions and revisions a Suspended judgements , dwy gyfrol farddoniaeth Wolf's bane a Mandragora , a'i gyfran helaeth o Confessions of two brothers (ar y cyd â Llewelyn Powys ) i gyhoeddwr arall. Parhaodd i ysgrifennu, mewn trenau ac ystafelloedd gwestai, gan mwyaf yn llyfrau athronyddol ar ‘gelfyddyd hapusrwydd’ hyd at gyhoeddi Wolf Solent yn 1929 . Wessex oedd cefndir ei nofelau aeddfed cynharaf, Wolf Solent , A Glastonbury romance ( 1932 ), Weymouth sands ( 1934 ), a Maiden Castle ( 1936 ). Mewn neilltuad yn Upstate , New York , yr ysgrifennodd A Glastonbury romance , Weymouth sands , ac Autobiography . Yn 1934 dychwelodd i Dorset ac yn 1935 ymneilltuodd yn derfynol i ogledd Cymru , yn ôl dymuniad a goleddasai o'i fachgendod, i Gorwen i ddechrau ac yna, yn 1955 , i Flaenau Ffestiniog , lle y bu f. 17 Meh. 1963 yn 91 ml. oed. Yr oedd cymeriadau a thestunau Cymreig yn nofelau Wessex , ond yng Nghymru ysgrifennodd y nofelau Morwyn ( 1937 ), Owen Glendower ( 1940 ), a'i gampwaith Porius ( 1951 ) a osodwyd yng Nghymru 499 A.D. Y mae ei weithiau nodedig o'r cyfnod toreithiog hwn yn cynnwys llyfrau ar ei feistri llenyddol, Dostoievsky ( 1947 ) a Rabelais ( 1948 ), a ffuglen arbrofol fel Up and out ( 1957 ), Homer and the aether ( 1959 ), ac All or nothing ( 1960 ). Dysgodd Gymraeg a gohebu â nifer o lenorion Cymreig enwog. Casglwyd ei weithiau annofelyddol yn Obstinate Cymric ( 1947 ).

Ffynonellau:

  • Ymchwil bersonol;
  • gw. hefyd Jeremy Hooker , John Cowper Powys (1973) ( 1973 );
  • a The Powys Review (Caergrawnt) .

Awdur:

Belinda Humfrey, Llanbedr Pont Steffan

Blwyddyn Cyhoeddi: 1997